Ticaret Bakanı Ömer Bolat, ‘Ortaklıklarla Yatırım ve Büyüme Potansiyelini Açığa Çıkarmak’ temalı OECD Kritik Mineraller Forumu sonrasında, OECD Genel Sekreteri Mathias Cormann ve OECD Ticaret ve Tarım Direktörü Marion Jansen ile birlikte ‘Kritik Mineraller İhracat Kısıtlamaları Envanteri 2026 Lansmanı’ etkinliğine katıldı. Lansmanın ardından Bolat, basın mensuplarına açıklamalarda bulundu.
Â
‘AÇIK VE KURALLARA DAYALI TİCARETE BÜYÜK ÖNEM VERİYORUZ’
Ticaret Bakanı Ömer Bolat, lansman konuşmasında, “2022 ile 2024 yılları arasında küresel kritik hammadde ticaretinin yaklaşık yüzde 16’sı ihracat kısıtlamalarından etkilenmiştir. Bazı mineraller için bu oran çok daha yüksektir. Kobalt ve manganez ihracatının yaklaşık yüzde 70’i etkilenirken, grafit ihracatının neredeyse yarısı ve nadir toprak elementlerinin ise yüzde 45’i kısıtlamalara tabidir. Uygulanan önlemlerin türünde de bir değişim gözlemliyoruz. İhracat vergileri ve lisans gereklilikleri en yaygın araçlar olmaya devam etmektedir. Ancak daha kısıtlayıcı önlemler artış göstermektedir. Bu eğilimlerin ciddi sonuçları bulunmaktadır. İhracat kısıtlamalarının yerel politika hedeflerine hizmet edebileceğini biliyoruz. Gelir yaratabilir veya endüstriyel gelişimi destekleyebilirler. Ancak yaygın olarak kullanıldıklarında, olumsuz yayılma etkileri de yaratırlar. Küresel arzı daraltır, fiyat oynaklığını artırır ve tedarik zinciri dayanıklılığını zayıflatırlar. Zaten kırılgan olan küresel ekonomide bu durum, parçalanma risklerini artırmaktadır. Bu nedenle iş birliği esastır. Açık ve öngörülebilir pazarlara, çeşitlendirilmiş tedarik zincirlerine ve koordineli uluslararası eyleme ihtiyacımız var. OECD Envanteri ise bir veri tabanından daha fazlasıdır; kamu yararıdır. Şeffaflığı güçlendirir ve kanıta dayalı politika yanıtlarını destekler. Türkiye olarak, açık ve kurallara dayalı ticarete büyük önem veriyoruz. Kritik hammaddelerin dengeli yaklaşımlar gerektirdiğine inanıyoruz” ifadelerini kullandı.
Â
‘KRİTİK MADENLERİN ROLÜ ARTILIYOR’
Lansmanın ardından açıklamalarda bulunan Bakan Bolat, “Bu yılın konusu ‘Kritik Madenler’. Dünya önemli bir dönüşümden geçiyor; yeşil ekonomiye geçiş ve dijital ekonomiye geçiş. Bu açıdan kritik madenlere çok büyük bir ihtiyaç var. Yenilenebilir enerji, özellikle ileri teknolojiler imalat sektöründe, yapay zekanın ortaya çıkması gibi önemli alanlarda kritik madenlerin rolü artıyor. Bu sene OECD Genel Direktörlüğü ve İstanbul Merkezi’nin kritik madenler konusunda ‘Gelişen Piyasalar Forumu’nu düzenlemesi çok önemli bir başlık. Birçok ülkeden bakanlar, bakan yardımcıları ve uzmanlar bu toplantıda yer alıyor. Türkiye ve Fas’ın ortak ev sahipliği yaptığı bu toplantıda Enerji ve Tabii Kaynaklar Bakanımız ile Fas devletinin Enerji Bakanı eş başkan olarak görev alacak. OECD Genel Sekreteri, Suudi Arabistan’ın Sanayi Bakanı ve birçok ülkeden gelen sanayi bakanları, bakan yardımcıları ve enerji madenler bakanları burada bulunuyor” dedi.
Â
‘ÜLKELERİN GİDEREK İHRACAT ENGELLERİ ÇIKARDIKLARINI GÖRÜYORUZ’
Bakan Bolat, “Açılış konuşmalarını tamamladık ve az önce OECD yıllık raporunu açıkladık. Bu rapor, kritik madenler konusundaki ihracat kısıtlamalarının envanter raporudur. Bu neden önemli? Son iki yılda, özellikle kritik madenler ihracatında ülkelerin giderek ihracat engelleri çıkardıklarını görüyoruz. Milli menfaatleri korumak önemli ama bu milli menfaatleri korurken komşu ülkeler ya da dünya ülkelerinin ekonomilerine zarar verecek uygulamaların ortaya çıkması uluslararası bir işbirliğini gerektiriyor. İşte OECD buna dikkat çekmek için bu forumu düzenledi. Kritik madenlerin sahibi olan ülkeler, Türkiye de dahil, milli menfaatlerini korumaları en doğal haklarıdır. Ancak özellikle bu hammadde zengini az gelişmiş ülkelerin, geçmişteki doğal maden hammadde zenginliklerinin kendilerine refah getirmediği bir dönemi yaşamamaları; bu madenleri işleyerek ekonomilerini katma değerle geliştirmeleri gerektiğini düşünüyoruz” şeklinde konuştu.
