Mehmet ÇINAR/ANTALYA, (Antalya Olay) – Antalya’nın Belek kumsalında, Belek Turizm Yatırımcıları Birliği (BETUYAB) tarafından yürütülen nesli tehlike altındaki deniz kaplumbağalarını koruma projesi, Ekolojik Araştırmalar Derneği (EKAD) ile iş birliği içinde 32 yıldır kesintisiz devam ediyor. Bu süre zarfında toplamda 44 bin 839 yuvadan 1 milyon 513 bin 316 yavru denize ulaştırıldı.
Antalya’nın Serik ilçesindeki Belek, 1994 yılından bu yana nesli tehlike altında olan ‘caretta caretta’ türü deniz kaplumbağalarını koruma çalışmalarına ev sahipliği yapıyor. Mayıs ayının ikinci haftasında 2026 caretta sezonunun açılmasıyla birlikte, Belek kumsalı 29,3 kilometre uzunluğu ve yuva yoğunluğu ile Akdeniz havzasındaki en büyük yuvalama alanı olarak öne çıkıyor.
MÜCADELE 1994’TE BAŞLADI
BETUYAB öncülüğünde Belek kumsalında 1994 yılında başlatılan ilk çalışmalar, farklı ekipler tarafından yürütüldü. İlk yıl sadece 68 yuva tespit edilirken, 1995’te bu sayı 150, 1996’da 153 ve 1997’de 168’e ulaştı. Dört yıl içerisinde toplam 539 yuvadan yaklaşık 18 bin yavru deniz kaplumbağası denize ulaştı. Takip eden yıllarda, Belek Özel Çevre Koruma Bölgesi’nde Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığı ile Tabiat Varlıklarını Koruma Genel Müdürlüğü’nün destekleriyle projeler yürütüldü ve bu çalışmalar devam etmektedir.
SÜRDÜRÜLEBİLİR TURİZM ÖRNEĞİ
BETUYAB Başkanı Ali Özdoğan, caretta carettaların Belek’in doğal mirasının ve sürdürülebilir turizm anlayışının en önemli parçalarından biri olduğunu belirtti. Özdoğan, 32 yıllık kesintisiz çalışmaların yalnızca bir doğa koruma projesi değil, aynı zamanda Belek’in sürdürülebilir turizm anlayışının en güçlü örneklerinden biri olduğunu ifade etti. Belek, sadece uluslararası bir turizm destinasyonu değil, aynı zamanda değerli doğal yaşam alanlarına sahip bir bölge olarak dikkat çekiyor. Özdoğan, “Caretta carettalar, bu doğal mirasın vazgeçilmez bir parçasıdır. 1994 yılından bu yana süregelen bu çalışmalar, bölgemizde doğa koruma bilincinin ne denli yerleştiğini gösteriyor” dedi.
BÖLGE HALKI DAHA BİLİNÇLİ VE DUYARLI
Ali Özdoğan, deniz kaplumbağalarının korunmasına yönelik farkındalığın ilk yıllarda bugünkü seviyede olmadığını vurguladı. Ancak kamu kurumları, bilim insanları, yerel yönetimler, turizm tesisleri ve bölge halkının ortak çabalarıyla örnek bir model oluşturulduğunu söyledi. Belek’teki turizm tesisleri, yuvaların korunması ve bilinçlendirme çalışmaları konusunda büyük bir hassasiyet göstermektedir. Bu iş birliği sayesinde Belek, Akdeniz’in en önemli caretta caretta yuvalama alanlarından biri olmayı sürdürüyor.
‘TURİSTLER CARETTALARI BİLEREK GELİYOR’
Özdoğan, turizmin artık sadece tesis kalitesi ile değil, çevreye ve doğal yaşama verilen önemle de değerlendirildiğini belirtti. Gelen misafirlerin, carettaların yaşadığı ve korunduğu bir bölgede tatil yapmayı tercih ettiğini ifade etti. Bu durumun, bölgenin uluslararası marka değerine önemli katkılar sağladığını vurguladı. BETUYAB olarak doğa ile uyumlu turizm anlayışını her zaman öncelikli gördüklerini belirten Özdoğan, projenin hayata geçmesinde emeği geçen tüm paydaşlara teşekkür etti.
EKAD 28’İNCİ YILINA GİRDİ
EKAD Başkanı Hacettepe Üniversitesi’nden Dr. Ali Fuat Canbolat, 1998 yılında gerçekleştirdiği ilk çalışmada 385 yuva tespit edildiğini açıkladı. Bu süreçte, 28 bin 875 yumurtadan 12 bin 994 yavru denize ulaştırıldı. 1994’ten bu yana devam eden çalışmalar neticesinde, 32 yılda toplam 44 bin 839 yuva ve 1 milyon 513 bin 316 yavru denize ulaştırıldı.
IUCN’NİN KIRMIZI LİSTESİNDE
Caretta caretta türü deniz kaplumbağalarının, Dünya Doğayı Koruma Birliği’nin (IUCN) kırmızı listesinde nesli tehlike altında türler olarak yer aldığını ifade eden Dr. Canbolat, her yıl 1 Mayıs’ta başlayan çalışmaların Eylül ayı sonuna kadar sürdüğünü belirtti. Projenin ilk yıllarında deniz kaplumbağalarının korunmasının öneminin yeterince anlaşılamadığını dile getiren Canbolat, bu konudaki farkındalığın artmasının, bölgedeki turizmin gelişimine katkı sağlayacağını vurguladı.
‘BU KADAR UZUN SOLUKLU BAŞKA ÇALIŞMA YOK’
Dr.
