SPK, 131 yatırım fonunun tasfiye sürecinde azami süreyi 3 aydan 6 aya çıkardı.
6 Aylık Süre Zorunlu Bir Bekleme Anlamı Taşımıyor
Yeni takvimle fon varlıklarının piyasa koşulları gözetilerek nakde dönüştürülmesi ve yatırımcı ödemelerinin daha sağlıklı yürütülmesi amaçlanıyor. TOKİ yüzde 25 indirim kampanyası ne zaman başlıyor? Sermaye Piyasası Kurulu (SPK), 17 Eylül’de açıklanan yatırım fonlarının tasfiyesine ilişkin usul ve esaslarda değişikliğe giderek, tasfiyenin tamamlanması için öngörülen azami 3 aylık süreyi 6 aya çıkardı.
SPK, değişikliğin tasfiye kapsamındaki fonların portföy yapıları ile piyasa koşulları dikkate alınarak, portföyde bulunan varlıkların mümkün olduğunca uygun koşullarda satılabilmesine imkan sağlamak amacıyla yapıldığını açıklamasında bulundu. Yeni düzenlemede yalnızca tasfiye süresine ilişkin hüküm değişirken diğer usul ve esaslar geçerliliğini koruyor. Yeni takvim, tasfiye işlemlerinin mutlaka 6 ay süreceği anlamına gelmiyor.
SPK’nın açıklamasına göre piyasa ve likidite koşullarının uygun olması, portföydeki varlıkların nakde dönüştürülmesi ve gerekli mutabakatların tamamlanması halinde süreç daha erken sonuçlandırılabilecek. Sürenin uzatılması özellikle portföyünde kısa süre içerisinde satılması fiyat üzerinde baskı oluşturabilecek varlıklar bulunan fonlarda, satışların daha geniş bir zaman dilimine yayılabilmesine imkan tanıyor. Bununla birlikte yatırımcının eline geçecek tutar, fon portföyündeki varlıkların tasfiye sürecindeki değerine ve gerçekleştirilen işlemlere bağlı olarak şekilleniyor.
Önce Paylar ve Kayıtlar Eşleştiriliyor
SPK, daha önce 7 portföy yönetim şirketine ait toplam 131 yatırım fonunun tasfiye edilmesine karar vermiş ve sürecin yürütülmesinde Türkiye İş Bankası ile Ziraat Bankası’nı yetkilendirmişti. Resmi usul ve esaslara göre görevlendirilen bankalar, tasfiyenin gerçekleştirilebilmesi için fon kurucularına mevzuatla verilmiş belirli işlemleri yerine getirebilecek ve aynı zamanda portföy saklama kuruluşu olarak sahip oldukları sorumlulukları sürdürecek. Tasfiye sürecinin ilk aşamalarından birini yatırımcı kayıtlarının ve fon paylarının doğrulanması oluşturuyor.
Merkezi Kayıt Kuruluşu ile yetkili bankalar arasında fonların tedavüldeki toplam katılma payları ve yatırımcıların bireysel saklama hesaplarındaki paylar karşılaştırılıyor. Rehin, haciz, tedbir veya başka bir kısıtlama bulunan paylarla henüz gerçekleşmemiş emirler de bu kontroller çerçevesinde değerlendiriliyor. Böylece portföyün nakde dönüştürülmesinden önce hangi yatırımcının ne kadar paya sahip olduğunun ve bu paylar üzerinde herhangi bir hukuki kısıtlama bulunup bulunmadığının netleştirilmesi amaçlanıyor.
Fon portföylerinde bulunan finansal varlıkların tamamının aynı anda satılması zorunlu değil. Resmi esaslara göre satışlarda yatırımcı menfaati, piyasa derinliği ve likidite koşulları dikkate alınacak ve işlemlerin sıklığı yetkilendirilen bankalar tarafından belirlenecek. Vadeli para piyasası işlemlerinden vade sonunda fona dönen tutarlar ile diğer varlıkların satışından elde edilen nakit de ödeme planı çerçevesinde değerlendirilebilecek.
Portföydeki Varlıklar Kademeli Olarak Nakde Dönüşecek
Biriken nakdin yatırımcılara aktarılması ise mutabakatı tamamlanan bireysel saklama hesaplarında bulunan katılma payı sahipliği oranına göre gerçekleştirilecek. Tasfiye süresinin uzatılmasının piyasa açısından temel kritik önemi de bu noktada ortaya çıkıyor. Büyük miktardaki menkul kıymetin sınırlı bir sürede satılmaya çalışılması, özellikle işlem hacmi düşük varlıklarda fiyat üzerinde ilave baskı yaratabilir.
Daha geniş bir tasfiye takvimi ise işlemlerin piyasa koşulları gözetilerek zamana yayılmasına imkan sağlayabilir. Buna karşın bu durum yatırımcı açısından belirli bir getiri veya tasfiye bedeli garantisi anlamına gelmiyor; nihai tutar, fon portföyünün tasfiye edildiği koşullara göre ortaya çıkacak. Tasfiye kapsamındaki fonlarda süreç devam ederken olağan alım ve iade mekanizmasının yerine SPK tarafından belirlenen tasfiye esasları uygulanıyor.
Resmi düzenlemeye göre tasfiye kararının ardından ilişkin fonların yeni alım ve iade işlemleri sınırlandırılırken, fon portföyünün nakde çevrilmesi ve yatırımcılara ödeme yapılması yetkilendirilen kuruluşların hazırlayacağı plan üzerinden yürütülüyor. Bu nedenle yatırımcıların normal dönemlerdeki fon satış talimatı ve valör sürelerinden farklı bir işleyişle karşılaşabileceği dikkate alınmalı. Yatırımcılar açısından en kritik bilgi kanalı ise Kamuyu Aydınlatma Platformu olacak.
Yatırımcılar Kap Açıklamalarını Takip Etmeli
Tasfiyeye ilişkin usul ve esasların, ödeme sürecinin ve fon bazındaki gelişmelerin ilişkin fonların KAP sayfalarından duyurulması öngörülüyor. Yatırımcıların aynı zamanda kendi yatırım hesaplarındaki fon paylarını ve MKK kayıtlarını kontrol etmeleri, ödeme tarihleri meselesinde resmi açıklamalar dışında yapılan değerlendirmelere temkinli yaklaşmaları önem taşıyor. Tasfiye tamamlanana kadar fon yönetim ücreti ile izahnamede yer alan ve fondan karşılanması öngörülen diğer giderler de belirlenen kurallar çerçevesinde fon varlığından karşılanmaya devam edecek.
Fon tasfiyelerine ilişkin karar, SPK’nın yatırım fonu sektöründeki düzenleme ve denetim çalışmalarının yoğunlaştığı bir dönemde geldi. Kurul, yatırım fonlarına ilişkin son düzenlemelerin temel hedefleri arasında yatırımcı tasarruflarının korunmasını, şeffaflığın artırılmasını ve fonlar üzerinden piyasa işleyişini bozabilecek uygulamaların sınırlandırılmasını gösteriyor. Tasfiye süresinin 6 aya çıkarılması da mevcut portföylerin ani satış baskısı oluşturulmadan, piyasa koşulları ve yatırımcı menfaatleri birlikte gözetilerek sonlandırılmasını amaçlayan bu sürecin bir parçası olarak değerlendiriliyor.
