Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığı ile UNFPA iş birliğinde, ihtiyaçlara ve kanıtlara dayalı etkili politika alternatiflerini geliştirmek amacıyla kapsamlı bir analiz çalışması yapıldı. 2016-2025 döneminde doğum yapan özel sektördeki yaklaşık 1,4 milyon kadının aylık idari verilerinin incelendiği ve bu alanda bir ilk olan ‘İşgücü Piyasası ve Kadın İstihdamı Ekseninde Aile Dostu Politikalar’ raporu, mevcut aile dostu politikaların kadınlar arasında nasıl kullanıldığını ve bu konudaki destek ihtiyacı olan alanları ortaya koydu. Raporda, doğum sonrası ilk ayda kadınların yüzde 3,7’sinin, altıncı ayda ise yüzde 39,9’unun işten ayrıldığı belirtiliyor. On ikinci aya gelindiğinde bu oran yüzde 56,5’e çıkıyor. Bu veriler, doğum sonrası kadınların iş gücü piyasasından ani bir kopuş yaşamadığını, ancak zamanla artan bir ayrılma eğilimi olduğunu gösteriyor. Analizler, kadınların doğum sonrası iş gücünden çekilmesinde bir dizi faktörün etkili olduğunu ortaya koydu. Bu faktörler arasında evdeki iş ve bakım yükünün kadınlar üzerinde yoğunlaşması, iş ve aile yaşamının dengelenmesindeki zorluklar, sınırlı esnek çalışma olanakları ve güvenilir bakım hizmetlerinin yetersizliği öne çıkıyor.
‘YÜZDE 24,22’Sİ ÜCRETSİZ DOĞUM İZNİ KULLANIYOR’
İşe dönüş oranları da raporda yer aldı. Buna göre, işten ayrılan kadınların yüzde 64,33’ü yeniden kayıtlı istihdama dönerken, ortalama dönüş süresi 13,3 ay olarak belirlendi. Kadınların yüzde 15,9’u aynı firmaya geri dönerken, aynı sektörde işe dönenlerin oranı yüzde 48,2, aynı mesleğe dönenlerin oranı ise yüzde 53,1 olarak kaydedildi. Büyük ölçekli firmalarda doğum sonrası işten ayrılan kadınların oranı yüzde 15 iken, küçük ölçekli firmalarda bu oran yüzde 43’e yükseliyor.
Rapora göre, ücretsiz doğum izni ve yarı zamanlı çalışma gibi imkanlardan yararlanma oranları oldukça düşük. Çalışan kadınların yalnızca yüzde 24,22’sinin ücretsiz doğum izni kullandığı tespit edildi. 2016-2024 döneminde doğum sonrası işten ayrılıp kayıtlı istihdama geri dönmeyen kadın sayısının ise toplamda 309 bin 581 olduğu belirlendi.
‘ÇALIŞMA HAYATINI AİLE DOSTU HALE GETİRMEYE ÇALIŞIYORUZ’
Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanı Vedat Işıkhan, kadınların iş ve aile arasında tercih yapmak zorunda olmaması gerektiğine vurgu yaptı ve ikisinin bir arada yürütülmesine yönelik çalışmaların önemine dikkat çekti. Bakan Işıkhan, “Bakanlık olarak hedefimiz; kadınların hem çalışma hayatında güçlü bir şekilde yer aldığı hem de aile kurma kararlarını ekonomik ve sosyal kaygılardan bağımsız alabileceği bir sosyal politika çerçevesi oluşturmaktır. Bu doğrultuda çalışma hayatını daha kapsayıcı, yeni nesil çalışma modelleriyle uyumlu ve daha aile dostu hale getirmek için kararlılıkla çalışmalarımızı sürdürüyoruz” ifadelerini kullandı.
‘AİLE DOSTU POLİTİKALAR GELECEĞE YAPILAN STRATEJİK YATIRIM’
UNFPA Türkiye Temsilcisi Mariam Khan ise kadınların annelik ve kariyer arasında seçim yapmak zorunda kalmadığı bir çalışma yaşamının sürdürülebilir kalkınma ve toplumsal refah için kritik olduğunu belirtti. Khan, “Kadınların ekonomik hayata daha güçlü katılımı yalnızca gelir artışı anlamına gelmiyor. Bunun yanı sıra nitelikli iş gücünün korunması, hane refahının artması, yoksulluğun azalması, daha kapsayıcı bir büyüme ve demografik dayanıklılığın desteklenmesi açısından da büyük önem taşıyor. Bu nedenle aile dostu politikalar sadece bir sosyal destek değil, aynı zamanda geleceğe yapılan stratejik bir yatırım” dedi.
