Kandilli Rasathanesi ve Deprem Araştırma Enstitüsü Meteoroloji Laboratuvarı’nda gerçekleştirilen bir etkinliğe Boğaziçi Üniversitesi Kandilli Rasathanesi Meteoroloji Laboratuvarı Şefi Ayfer Serap Söğüt, Meteoroloji Genel Müdürlüğü İstanbul Bölge Müdürü Atakan Çelebi, KRDAE Müdürü Prof. Dr. Özer Çinicioğlu, Kandilli Rasathanesi Meteoroloji Laboratuvarı Meteoroloji Mühendisi Adil Tek, akademisyenler, öğrenciler ve diğer davetliler katıldı. Üsküdar’daki enstitü yerleşkesinde düzenlenen programda, Nisan 2025’te başlayan projeyle sıcaklık, yağış, basınç, nem, rüzgar ve güneşlenme gibi meteorolojik parametreler, yapay zeka ve veri bilimi yöntemleri ile sayısallaştırılmakta. Projenin yıl sonunda tamamlanması öngörülüyor.
‘115 YILLIK VERİ SETİ TÜRKİYE’NİN İKLİM HAFIZASI NİTELİĞİNDE’
Etkinlikte konuşan KRDAE Meteoroloji Laboratuvarı Şefi Ayfer Serap Söğüt, meteorolojik verinin yalnızca hava durumu tahminleriyle sınırlı olmadığını vurguladı. Söğüt, büyük veri analitiği ve yapay zeka uygulamalarıyla daha güvenilir iklim öngörüleri elde etmeyi amaçladıklarını belirtti. Meteoroloji Genel Müdürlüğü İstanbul Bölge Müdürü Atakan Çelebi de 115 yıllık veri setinin Türkiye’nin iklim hafızası niteliğinde olduğunu ifade ederek, uzun dönemli kayıtların iklim değişikliğinin somut izlenmesine olanak sağladığını dile getirdi. KRDAE Müdürü Prof. Dr. Özer Çinicioğlu, İstanbul’daki ölçümlerin zaman zaman kesintiye uğradığına dikkat çekerek, Kandilli’de tutulan uzun süreli kayıtların bu nedenle büyük önem taşıdığını belirtti. Çinicioğlu, bu kayıtların yalnızca bir kurumun değil, toplumun ortak hafızası olduğuna da vurgu yaptı.
YAPAY ZEKAYLA YENİDEN ANALİZ EDİLECEK
Etkinlikte sunum yapan uzmanlar, uzun dönemli ve saatlik homojen gözlem verilerinin iklim değişikliği çalışmalarındaki önemini vurguladı. Yüksek zaman çözünürlüğüne sahip verilerin, ekstrem hava olaylarının analizinde ve afet risklerinin değerlendirilmesinde temel bir kaynak oluşturduğu ifade edildi. Yapay zeka ve veri bilimi yöntemleriyle yeniden analiz edilecek olan uzun dönemli veri setlerinin; iklim değişikliği, atmosfer dinamiği ve ekstrem hava olaylarına yönelik çalışmalara bilimsel bir altyapı sunması bekleniyor. Sayısallaştırılan verilerin araştırmacılar ve kamu kurumları için erişilebilir hale getirilmesiyle, afet yönetimi, tarım, su yönetimi ve şehir planlaması gibi stratejik alanlarda karar süreçlerine katkı sağlanması amaçlanıyor.
1911 YILINDAN BU YANA TUTULUYOR
Kandilli Rasathanesi’nde 1911 yılından bu yana tutulan meteorolojik grafik kayıtları, Türkiye’deki en uzun süreli gözlem serilerinden birini oluşturuyor. Bu verilerin sayısallaştırılması, Türkiye’de uzun dönemli iklim analizleri yapmayı, ekstrem hava olaylarının tarihsel eğilimlerini incelemeyi, atmosfer dinamiği araştırmalarında daha sağlam bir veri temeli oluşturmayı ve afet risk değerlendirmelerini kolaylaştırmayı sağlayacak. Nisan 2025’te başlayan projenin yıl sonunda tamamlanarak, verilerin araştırmacılar ve kamu kurumları için erişilebilir hale getirilmesi hedefleniyor. Bu durum, afet yönetimi ve şehir planlamasına önemli katkılar sunacak.
