Mehmet ÇINAR/ISPARTA, (Antalya Olay) – Isparta’nın Eğirdir ilçesindeki köy meydanları, hasat döneminin gelmesiyle birlikte elma yığınlarıyla dolup taşıyor. Ancak Eğirdir Gölü’nden su akışının durması nedeniyle bu yıl elmalar beklenen boyutta büyümedi ve üreticiler, yaklaşık yüzde 40 oranında kayıplar yaşadı.
Eğirdir ilçesinin güneyinde yer alan Boğazova bölgesinde, 2000 yılında dönemin Isparta Valisi Halil İbrahim Daşöz’ün öncülüğünde modern meyvecilik faaliyetleri başlatıldı. Bu kapsamda, ilk toplu damla sulama sistemleri, erken uyarı sistemleri, bodur meyvecilik uygulamaları ve modern soğuk hava depoları kuruldu.
ÖRNEK KÖYLÜ KOOPERATİFLERİ
2002 yılından itibaren Yukarı Gökdere, Eyüpler, Tepeli, Serpilköy gibi toplamda 7 köyde, elma bahçelerinin 20 bin dönümden fazlasında damla sulama sistemi uygulanıyor. Bu köylerde elma üreticileri tarafından kurulan kooperatifler aracılığıyla, toplanan elmalar hem meyve suyu hem de sofralık ürün olarak iç ve dış pazarlara gönderilmektedir.
MEYVELER YETERİNCE BÜYÜMEDİ
Son yıllarda Eğirdir Gölü’nde yaşanan kuraklık ve su seviyesindeki düşüş, Kovada Gölü’nün beslenmesini de olumsuz etkiledi. Su eksikliği, sadece Boğazova’yı değil, çevresindeki 80’den fazla yerleşim bölgesi ile binlerce dönümlük elma ve diğer tarım alanlarını da zor duruma soktu. Kuraklık ve iklim değişikliği nedeni ile bu yıl elma üretiminde ve meyve kalitesinde sorunlar yaşandı; bazı bahçelerde elmalar yeterince büyüyemedi.
ELMA TEPELERİ DİKKATİ ÇEKİYOR
Hasat dönemi, ekim ayı başından kasım sonuna kadar sürüyor. Bu süreçte Eğirdir çevresindeki köylerde kaliteli sofralık elmalar, soğuk hava depolarına ve paketleme tesislerine gönderiliyor. Meyve suyu üretimi için toplanan elmalar, kadınlar tarafından traktörlerle köy meydanlarına taşınıyor. Hasat dönemi boyunca köylerde binlerce ton elmanın küçük tepecikler halinde yığıldığı gözlemleniyor. Bu elmalar, TIR’lara yüklenerek Isparta ve Türkiye’nin farklı illerindeki meyve suyu fabrikalarına sevk ediliyor.
SU OLMAYAN KÖYLER SORUN YAŞADI
Yukarı Gökdere köyü Muhtarı Ahmet Sarı, özellikle golden ve starking türleri için bu yıl 50 bin tonun üzerinde bir rekolte beklediklerini ifade etti. Muhtar Sarı, “Kuraklık nedeniyle rekoltede bir miktar düşüş oldu. 1 Ekim’de hasada başladık ve hâlâ devam ediyoruz. Bu yıl ihracat, geçen yıllara göre yüzde 40 daha fazla. Bizde gölet var, bu yüzden su sıkıntısı yaşamadık ama diğer köylerde ciddi sorunlar var. Bu yıl elmalar daha temiz, susuzluk çeken bölgelerde ise yüzde 40’a yakın kayıplar söz konusu” dedi.
ELMA FİYATI 25-50 TL ARASINDA
Köye ait kooperatifin soğuk hava deposu ve işleme tesislerinde hem iç piyasa hem de ihracat için elmaların işlendiğini belirten Muhtar Sarı, “Bu yıl ihracat ve iç piyasa için beklentimiz yüksek. Şu anda bahçe fiyatları 25 ila 50 lira arasında değişiyor. Fiyatlar çeşit, kalite ve milim farkına göre değişiyor. Diğer meyve suyu ve fabrikalık elmalar ise farklı fiyat aralıklarına sahip. Köyümüzde yaklaşık 7 bin dönüm elma bahçesinde damla sulama sistemi kullanılıyor. Su sıkıntısı çekmememizin sebeplerinden biri de budur” şeklinde konuştu.
HALK TABİRİYLE ‘DÖKÜK ELMA’
Elma üreticisi Bülent Çankaya, köylerde görülen elma yığınlarının halk arasında ‘dökük elma’ olarak adlandırıldığını belirtti. Çankaya, “Bu elmalar konsantre olarak işleniyor. Kuraklık nedeniyle elma rekoltesinde düşüş var, meyve boyutları su eksikliği yüzünden yeterince büyümedi. Köyler bu durumdan etkileniyor. Ancak her zaman belli bir miktarda rekolte elde ediliyor. Bu elmalar, çevre illerdeki fabrikalara gönderiliyor. Sofralarımıza ulaşan elma suyunun başlangıç noktası burası. Başlangıç fiyatı 10 liradan açıldı, şu an 8.5 liraya kadar düştü. Şu anda kilosu 10-10.5 lira arasında” dedi.
SUYUMUZ KIT, ELMAMIZ BÜYÜMEDİ
Çocukluktan beri elma bahçelerinde çalışan üretici Süleyman Kaya, bu yıl yağışların yetersiz olduğunu ve su eksikliği yaşandığını ifade etti. Kaya, “2-3 günde bir ancak sulama yapabiliyoruz. Elmalarımız büyümedi, bu nedenle meyve suyuna yöneliyoruz. Meyve suyu için de 10 lira alıyoruz. Bu da yeterli değil. Ne yapalım, mecburen işliyoruz, işçi çalıştırıyoruz. Eğirdir’den su gelmedi, kendi barajlarımız ve akarsularımız var ama bu da yeterli olmuyor. Her yere damlama sistemleri kuruldu. Küçük elmaları meyve suyu için topluyoruz” şeklinde konuştu.
