Türkiye Büyük Millet Meclisi’nde (TBMM) Suça Sürüklenen Çocuklara İlişkin Araştırma Komisyonu, AK Parti İstanbul Milletvekili Müşerref Pervin Tuba Durgut’un başkanlığında bir araya geldi. Toplantının açılışında konuşan Durgut, “Dünya genelinde çocuk suçluluğunda görülen eğilimler, suç türlerinin değiştiğini ve suça sürüklenme yaşının giderek düştüğünü göstermektedir. Uluslararası deneyimler, erken müdahale mekanizmalarının, önleyici sosyal politikaların ve veriye dayalı politika üretiminin bu alandaki en etkili araçlar olduğunu ortaya koymaktadır. Ayrıca, kurumlar arası iş birliğinin hayati önem taşıdığı da açıktır. Bu bağlamda, Türkiye İstatistik Kurumu, Adalet Bakanlığı, Emniyet Genel Müdürlüğü ve Jandarma Genel Komutanlığı’ndan suça sürüklenen çocuklara dair mevcut verilerini ve sahadaki uygulama ile hizmet deneyimlerini Komisyonumuzla paylaşmalarını bekliyoruz” ifadelerini kullandı.
‘12-14 YAŞ GRUBUNDA 98 ÇOCUĞUMUZ CEZA İNFAZ KURUMUNDA HÜKÜMLÜ’
Komisyonda, Türkiye İstatistik Kurumu Başkan Yardımcısı İbrahim Demir de yer aldı. TÜİK Sosyal İstatistikler Daire Başkanı Turgay Altun, sunumunda “Güvenlik birimine gelen veya getirilen çocukların istatistikleri TÜİK tarafından üretilmektedir. Paydaş kurumlarımız arasında emniyet ve jandarma ile ortak çalışmalar yürütüyoruz. 2020-2024 yılları arasında suça sürüklenen çocukların güvenlik birimine getirildiği olay sayısının 2020 yılına göre yaklaşık yüzde 80 oranında arttığını görüyoruz. Ancak 2020 yılında pandemi nedeniyle normalden fazla bir düşüş yaşandığı için bu rakamda bir yanlılık söz konusu olabilir. Şu anki trend ise stabil bir seyir izliyor. Yıllık olarak toplam 200 bin olayla karşı karşıyayız. Yaş gruplarına göre incelediğimizde, olay sayısının yaş grubuyla birlikte arttığını gözlemliyoruz. Suç türlerine göre en fazla yaralama ve hırsızlık suçları nedeniyle çocukların güvenlik birimine getirildiğini görmekteyiz. Ayrıca, uyuşturucu ve uyarıcı madde kullanımı, satışı ve alımı suçlarında da bir artış trendi söz konusudur. 2023 yılı itibarıyla 15-17 yaş grubunda 1297 çocuk, 12-14 yaş grubunda ise 98 çocuk ceza infaz kurumunda hükümlü olarak bulunmaktadır” dedi.
‘GİR-ÇIK YAPILDIĞI ŞEKİLDE ORTAYA ÇIKAN BİR ALGI DOĞRU DEĞİL’
Sunumlarını gerçekleştiren Ceza ve Tevkifevleri Genel Müdürü Enis Yavuz Yıldırım, Adli Sicil ve İstatistik Genel Müdürü Günay Albayrak ile Adli Destek ve Mağdur Hizmetleri Dairesi Başkanı Meral Gökkaya, suça sürüklenen çocuklarda en yaygın suçların uyuşturucu, hırsızlık ve kasten öldürme olduğunu belirttiler. Yıldırım, “Türkiye ceza infaz kurumlarında toplam 4 bin 421 çocuğumuz bulunmaktadır. Hükümlü çocukların ceza infaz kurumlarındaki ortalama kalma süresi 404 gün, tutuklu çocukların ise ortalama kalma süresi 109 gündür. Bu durum, çocuklarla ilgili kamuoyunda oluşan ve genelde gir-çık yapıldığı şeklinde ifade edilen algının doğru olmadığını göstermektedir” dedi.
‘SUÇA SÜRÜKLENEN ÇOCUK SAYISININ EN FAZLA OLDUĞU BÖLGE EGE BÖLGESİDİR’
Adli Sicil ve İstatistik Genel Müdürü Albayrak, Cumhuriyet başsavcılıklarında 2025 yılında açılan soruşturmalarda suça sürüklenen çocuk sayısının 2024 yılına göre yüzde 1,4 azaldığını aktardı. 2024 ve 2025 yıllarında kamu davası açılan soruşturma dosyalarının yaklaşık yüzde 85’inin erkek suça sürüklenen çocuklardan oluştuğu gözlemlenmektedir. Aynı yıllarda kamu davası açılan dosyalardaki şüphelilerin yüzde 74,7’sinin 15-18 yaş arası suça sürüklenen çocuklar olduğu belirtildi. Ayrıca, 2025 yılında kamu davası açılan dosyalardaki şüphelilerin yüzde 94’ünün Türkiye Cumhuriyeti vatandaşı, yüzde 6’sının ise yabancı uyruklu olduğu kaydedildi. 2023-2024 yılları arasında kamu davası açılan soruşturma dosyalarında her 100 bin nüfus başına düşen suça sürüklenen çocuk sayısının en fazla olduğu bölgenin Ege Bölgesi olduğu bildirildi.
