Türkiye Büyük Millet Meclisi’nde Suça Sürüklenen Çocuklara İlişkin Araştırma Komisyonu, AK Parti İstanbul Milletvekili Müşerref Pervin Tuba Durgut başkanlığında bir araya geldi. Toplantının açılışında konuşan Durgut, çocuk suçluluğunun günümüzde yalnızca bireysel veya sosyoekonomik nedenlerle açıklanamayacak kadar karmaşık bir hal aldığını belirtti. Durgut, “Bugün çocuk suçluluğu, örgütlü ve dijital mecralarla etkileşim içinde, giderek daha ağır suç tiplerine dönüşen bir yapı sergilemektedir. Failin yaşı küçük olsa da, hayat hakkı elinden alınan çocuğun hukuki ve vicdani üstünlüğünün göz ardı edilmesi kabul edilemez. Komisyon olarak önleme, rehabilitasyon ve onarıcı adalet politikalarını esas alıyoruz ancak ‘suça sürüklenen çocuk’ kavramına tek tip bir yaklaşımı doğru bulmuyorum. Vahşet içeren ve dijital platformlar üzerinden planlanan suçlar ile ihmal ya da yönlendirilme sonucu ortaya çıkan fiilleri aynı kategoride değerlendirmek ne çocuğu ne de toplumu korur. Atlas Çağlayan’ın hayatını kaybettiği olay, münferit bir vaka olarak ele alınamaz” ifadelerini kullandı.
‘TÜRKİYE’DE MOBİL KULLANIM ORANI YÜZDE 98’LERDE’
İstanbul Ataşehir Emniyet Müdürü Abdulkadir Bilen, milletvekillerine Türkiye’deki dijitalleşme süreci hakkında bilgi verdi. Bilen, Türkiye’nin dijitalleşme hızının dünya genelinde dikkat çekici olduğunu vurgulayarak, çocukların 1 yaşından itibaren dijital dünyaya giriş yaptığını ifade etti. Bilen, “Türkiye Dijitalleşme Raporu’na göre mobil kullanım oranı yüzde 98’lerin üzerinde. Çocuklar, akıllı telefon, dizüstü ve masaüstü bilgisayarlar ile tabletleri yoğun bir şekilde kullanıyor. Ayrıca son dönemde yapay zeka destekli sanal gerçeklik araçları ve akıllı ev gereçleri gibi teknolojilere de yönelmekteyiz. Oyun dünyası, hem maddi anlamda hem de zaman geçirme açısından her yaştan insanın ilgisini çekiyor ve özellikle çocuklarımız mobil oyunlara yöneliyor” dedi.
‘ÇOCUKLARIN YÜZDE 74’Ü DİJİTAL OYUNLARI OYNUYOR’
Dijital oyunlarla ilgili dünya örneklerini paylaşan Bilen, Türkiye’de 15 milyon PUBG, 6-7 milyon Valorant, 4 milyon Counter-Strike ve 3 milyon Minecraft kullanıcısı bulunduğunu aktardı. Çocuklar üzerine yapılan bir araştırmaya göre, teknoloji ürünlerinden en az birini kullandığını beyan eden çocukların oranı yüzde 63,8. Dijital oyun oynadığını belirten çocukların oranı ise yüzde 74’tür. Bu oran erkek çocuklarda yüzde 80, kız çocuklarda ise yüzde 64 olarak kaydedilmiştir. Ayrıca, dijital oyun oynayan çocukların yüzde 90,8’i düzenli oyun oynadığını belirtmiştir. Hafta içi çocukların yüzde 25,6’sı, hafta sonu ise yüzde 41,8’i günde ortalama 2 saat ve daha fazla süre dijital oyun oynamaktadır. Çocukların yüzde 46,3’ü ebeveynlerinin kendileri hakkında çok fazla oyun oynadığını düşündüğünü ifade etti. Düzenli dijital oyun oynayan çocukların yüzde 40,1’i planladığı süreden daha fazla oyun oynarken, yüzde 35,6’sı oyun oynamanın sorumluluklarını aksatmasına yol açtığını, yüzde 29,9’u ise çok fazla zaman harcadığını belirtmiştir.
‘ÇOCUĞUN ‘SUÇA KARIŞTIĞI BİR EVDE EV İNTERNETİ KISITLANABİLİR’
Bilen, öneriler kısmında ev internetinin kısıtlanabileceğini belirtti. “Adli kontrol hükümleri kapsamında ev interneti kısıtlanabilir mi?” sorusunu gündeme getiren Bilen, belirli bir süre internet erişiminin engellenebileceğini ifade etti. Eğer bir evde bir çocuk suça karıştıysa, mahkeme kararıyla 6 ay süre boyunca sadece belirli sitelere erişim yetkisi verilebileceğini ve VPN’lerin erişiminin engellenebileceğini düşündüğünü dile getirdi.
‘SOSYAL MEDYA PLATFORMLARININ ALGORİTMALARI SUÇA TEŞVİK EDİYOR’
Daha sonra 4. Sınıf Emniyet Müdürü Alperen Süer, dijital suçlarla ilgili sunum yaptı. Çocukların çevrimiçi ortamlardaki en büyük mağduriyetinin müstehcen içerikler olduğunu belirten Süer, intihar ve radikalleşmeye götüren oyunlardan etkilenenlerin sayısının azaldığını ifade etti. Sosyal medya platformlarında suç örgütü tehditleri ve şiddet çağrıları ile mücadelede yaşanan sorunların kanun eksikliğinden değil, ispat, hız, yetki ve platform sorumluluğundaki eksikliklerden kaynaklandığını belirtti. Süer, “Örneğin, Atlas Çağlayan’ın ailesine gelen tehdit mesajları, sosyal medyada paylaşılmakta ve bu durumda adli süreçte sorunlar yaşanmaktadır” dedi.
‘BELLİ BİR YAŞ ALTI BİREYLERİN HESAP AÇMASI KISITLANMALI’
Süer, çocukların dijital suç işlemesinin önüne geçilebilmesi için sosyal medya platformlarında belirli bir yaş altındaki bireylerin hesap açmasının kısıtlanması gerektiğini savundu. Sosyal medya hesaplarının oluşturulması sırasında kimlik doğrulama şartının getirilmesi ve yalnızca gerçek kişilerin hesap açabilmesi gerekliliğini dile getiren Süer, Bilgi Teknolojileri İletişim Kurumu’nun süreci denetleyici rol oynaması gerektiğini belirtti. Bu düzenlemelerin çocukların sosyal medyada korunmasını sağlayacağını ve yasal çerçevenin uluslararası iyi uygulama örnekleriyle uyumlu hale geleceğini düşündü.
‘ÇOCUKLARIN SUÇA KARŞI FARKINDALIKLARINI ARTIRIYORUZ’
Çocuk Şube Müdürü Özlem Temür de çocukların suça karşı farkındalıklarını artırmaya yönelik çalışmalar hakkında bilgi verdi. Okul çevrelerindeki güvenlik çalışmalarını anlatan Temür, “Bu yıl ‘Fark Et, Fark At’ adı altında 11-14 yaş arasındaki çocuklara yönelik yeni bir çalışma başlattık. Amacımız, çocukların suç örgütlerine ve olumsuz sosyal çevrelere karşı bilinçlenmesini sağlamak” dedi.
’15-18 YAŞ ARASINDA NİTELİKLİ SUÇLARA KARIŞAN ÇOCUKLARLA İLGİLİ DÜZENLEMELER YAPILABİLİR’
Temür, özellikle 15-18 yaş aralığında çocukların nitelikli suçlara karıştığını ifade ederek, bu yaş grubundaki çocuklarla ilgili yeni düzenlemeler yapılabileceğini belirtti. Çocuk ceza sisteminde 12 yaş altındaki bireyler için herhangi bir ceza soruşturması yürütülmediğini hatırlatan Temür, bu yaş grubundaki çocukların suç işleme potansiyelinin değerlendirilmesi gerektiğini vurguladı.
