İrem BAŞDAŞ/ANTALYA, (Antalya Olay) – Baharın gelmesiyle birlikte Antalya ve çevresindeki kızılçam ağaçlarında çam kese tırtılı yoğunluğu artış gösterdi. Akdeniz Üniversitesi’nden (AÜ) Prof. Dr. Hüseyin Çetin, çam ağaçlarının iğneli yapraklarıyla beslenen bu zararlı türün orman ekosistemine zarar verdiğini vurguladı. Prof. Dr. Çetin, “Tırtıllar ağaçları zayıf ve savunmasız hale getirir. Ayrıca insan ve hayvanlar üzerinde alerjik reaksiyonlara yol açabilir” ifadelerini kullandı.
Çam kese tırtılları, mart ve nisan aylarında çam ağaçlarının üzerinde ördükleri tülsü kozalarla çoğalmaya başlıyor. Tüylü yapılarıyla dikkat çeken bu böcekler, insanlarda alerjik reaksiyonlara yol açarken, hayvanlarda da çeşitli hastalıklara neden olabiliyor. Belediyeler ve Orman Genel Müdürlüğü, çam kese tırtılına karşı biyolojik mücadele kapsamında çeşitli çalışmalar yürütmekte. Ayrıca Türkiye’nin farklı bölgelerindeki laboratuvarlarda çam kese tırtıllarını yiyerek beslenen Calosoma böcekleri üretilerek doğaya salınıyor.
‘AĞACI ZAYIF VE SAVUNMASIZ HALE GETİRİRLER’
Çam kese tırtıllarının döneminin başladığını belirten AÜ Fen Fakültesi’nden Prof. Dr. Hüseyin Çetin, “Özellikle Antalya gibi çam ağaçlarının yoğun olduğu bölgelerde bu canlıları sıkça görmeye başladık. Çam kese tırtılları, bir kelebeğin larvalarıdır ve çam ormanlarında, özellikle kızılçam ormanlarında yayılış gösterir. Bu tırtıllar doğrudan çam ağaçlarını öldürmez, ancak o yılki yaprakları tamamen tüketerek ağacı zayıf ve savunmasız hale getirir. Bu durum, verim kaybına yol açar ve ilerleyen dönemlerde ağacın hastalıklara daha açık hale gelmesine neden olabilir” şeklinde konuştu.
‘ÇAM KESE TIRTILI GENÇ AĞAÇLAR ÜZERİNDE YAYGINDIR’
Prof. Dr. Çetin, çam kese tırtıllarının iki türü olduğunu belirtti. Bunlardan biri, halk arasında çam kese tırtılı olarak bilinen pul kanatlı Thaumetopoea pityocampa türüdür. Bu tür genellikle Akdeniz, Ege ve Marmara kıyı şeridinde görülmektedir. Özellikle çam ormanlarında ve genç ağaçlar üzerinde yaygındır. Vatandaşlar, bu tırtılları genellikle ağaçların üzerinde gördükleri ipeksi yuvalardan tanımaktadır. Mart ayına kadar ağaç üzerinde gelişen larvalar, mart ve nisan aylarından itibaren yavaş yavaş toprağa inmeye başlar. Bu sırada arka arkaya dizilerek oluşturdukları ‘katar’ şeklindeki yürüyüşleri oldukça dikkat çekici bir görüntü oluşturmakta ve insanlar ile hayvanların ilgisini çekebilmektedir” dedi.
İNSANLAR VE HAYVANLAR ÜZERİNDE OLUMSUZ ETKİ
Tırtılların insan ve hayvanlar üzerindeki olumsuz etkilerine de değinen Prof. Dr. Çetin, “Vücutlarında bulunan küçük kıllar (setalar) oldukça alerjiktir. İnsanlar veya hayvanlar bu tırtıllara temas ettiğinde alerjik reaksiyonlar ortaya çıkabilir. Bu nedenle vatandaşların bu tırtıllara dokunmamaları ve temas etmemeleri önemlidir. Özellikle köpek ve kedilerin bu canlılarla temas etmemesi gerekmektedir. Merak eden hayvanlar bazen bu tırtılları ağızlarına alabilir ki bu durum köpeklerin dilinde şişlik, solunum yollarında tıkanıklık ve ciddi sağlık sorunlarına yol açabilir” diye belirtti.
‘CALOSOMA BÖCEKLERİ YUVALARINA GİREREK ONLARI AVLAR’
Piknik sezonunun açılmasıyla dikkat çeken Prof. Dr. Çetin, “Çam ormanlarında vakit geçiren vatandaşların dikkatli olmaları gerekiyor. Çam ağaçlarının altında oturmak bazen sorun oluşturabilir. Bu tırtılların alerjik kılları, vücudumuzla temas ettiğinde kaşıntı ve tahrişe yol açabilir. Tarım ve Orman Bakanlığı, bu zararlıya karşı özellikle doğal ormanlarda biyolojik mücadele yöntemlerine önem vermekte. Bu kapsamda çam kese tırtılıyla mücadele eden faydalı Calosoma böcekleri laboratuvarlarda üretilerek doğaya salınıyor. Avcı ve oldukça faydalı bir böcektir. Doğal ortamında tırtılların yuvalarına girerek onları tek tek avlar. Bir çam kese tırtılı yuvasında yaklaşık 200-300 larva bulunabilir. Ayrıca belediyeler de mesire alanları, piknik alanları, kreşler, okullar ve cami bahçeleri gibi vatandaşların yoğun bulunduğu yerlerde mücadele çalışmaları yürütmektedir” şeklinde konuştu. (Antalya Olay)
