Kiracılar Dayanışma Derneği Başkanı Cengiz Kul’un 3 yıl önce TBMM’ye sunduğu çözüm önerisinin ardından hayata geçirilen e-Devlet üzerinden kira sözleşmesi uygulamasıyla, kira ilişkilerinin dijital ortamda kayıt altına alınması hedefleniyor
İlk Faz 2024’te Başladı
Kiracılar Dayanışma Derneği Başkanı Cengiz Kul’un 14 Kasım 2023’te TBMM’ye sunduğu kira sorunlarına ilişkin çözüm önerilerinden biri karşılık buldu. Hazine ve Maliye Bakanlığı tarafından hayata geçirilen e-Devlet üzerinden kira sözleşmesi uygulamasıyla ev sahibi ve kiracı bilgilerinin dijital ortamda kayıt altına alınması hedefleniyor. Kiracılar Dayanışma Derneği Başkanı Cengiz Kul, 14 Kasım 2023 tarihinde 16 kişilik ekiple Türkiye Büyük Millet Meclisi’ne giderek tüm siyasi partilere kiracıların yaşadığı sorunlara ilişkin hazırlanan çözüm önerisi dosyasını sundu.
Aradan geçen süreçte kira sözleşmelerinin e-Devlet üzerinden hazırlanmasına yönelik uygulama devreye alındı. Hazine ve Maliye Bakanlığınca kira sözleşmelerinin e-Devlet üzerinden güvenilir biçimde hazırlanmasına ilişkin hizmetin birinci fazı 4 Kasım 2024’te vatandaşların kullanımına açıldı. Uygulamayla taşınmaz sahibi gerçek kişiler, e-Devlet Kapısı’ndaki ‘Kira Sözleşmesi İşlemleri’ bölümü üzerinden sözleşme hazırlayabiliyor.
Hazırlanan sözleşme, kiracı ve varsa kefilin onayına sunuluyor. Uygulamanın ikinci fazına ise 9 Mayıs 2025’te geçildi. Bu aşamayla birlikte emlak danışmanları ve yetkilendirilen kişilere de sözleşme hazırlama ve tarafların, yani taşınmaz sahibi veya hissedar, kiracı ve varsa kefilin onayına sunma imkanı sağlandı.
Sözleşmeler Güncellenebiliyor
Kullanıcı talepleri yönünde geliştirilmeye devam edilen sisteme ‘Hata Düzeltme’ ve ‘Güncelleme’ fonksiyonları da eklendi. Onaylanan sözleşmelerde yazım, rakam veya bilgi girişlerindeki maddi yanlışlıklar 15 gün içerisinde giderilebiliyor. ‘Güncelle’ fonksiyonuyla ise sözleşme taraflarının iletişim bilgileri, kira tutarı ve kira ödemesine ilişkin bilgiler güncel tutulabiliyor.
Uygulama çerçevesinde kira sözleşmeleri için zaman damgalı ‘barkodlu belge’ oluşturulabiliyor. Belgelerin doğrulama işlemi de e-Devlet Kapısı üzerinden gerçekleştirilebiliyor. Bununla birlikte Bakanlık tarafından bütün kira sözleşmelerinin e-Devlet üzerinden yapılmasını zorunlu hale getirecek çalışma da yürütülüyor.
Kiracılar Dayanışma Derneği Başkanı Cengiz Kul, Hazine ve Maliye Bakanlığının devreye aldığı e-Devlet üzerinden kira sözleşmesi uygulamasını değerlendirdi. Kul, uygulamanın doğru biçimde hayata geçirilmesi halinde kira piyasasında kritik bir adım olacağını belirterek, şunları ifadelerine yer verdi: “Hazine ve Maliye Bakanlığının devreye aldığı e-Devlet üzerinden kira sözleşmesi uygulamasını, doğru uygulandığı takdirde kira piyasasında kritik bir adım olarak değerlendiriyoruz. Artıları açık.
‘Dijital Sistem Tek Başına Kira Sorununu Çözmez’
Kira sözleşmelerinin dijital ortamda kayıt altına alınması, ev sahibi ve kiracı arasındaki ‘Ben böyle imzalamadım’ tartışmalarını azaltabilir. Sözleşmelerin daha şeffaf, güvenli ve ulaşılabilir olması sağlanabilir. Kayıt dışılığın önüne geçilmesi ve sahte sözleşmelerin azaltılması açısından da kritik bir sistemdir.”
Sistemin bazı riskleri de beraberinde getirebileceğine dikkat çeken Kul, kiracıların kişisel verilerinin korunması gerektiğini vurgulayarak şu ifadeleri kullandı: “Buna karşın eksileri ve dikkat edilmesi gereken noktalar da vardır. Her şeyden önce bu sistem, kiracıyı daha da zor durumda bırakacak bir denetim aracına dönüşmemelidir. Kiracının kişisel verileri korunmalı, sözleşme şartları açık ve anlaşılır olmalı, tarafların hakları eşit biçimde güvence altına alınmalıdır.
Aynı zamanda dijital sistem tek başına kira sorununu çözmez! Asıl sorun; fahiş kira bedelleri, keyfi tahliyeler, hukuka aykırı artışlar ve kiracının barınma hakkının yeterince korunamamasıdır.” ‘ASIL MESELE, BARINMA HAKKINI GÜVENCE ALTINA ALMAK’
‘Kiracıyı Zor Durumda Bırakacak Bir Araca Dönüşmemeli’
Dernek olarak kira sözleşmelerinin e-Devlet üzerinden yapılmasını desteklediklerini ifade eden Kul, sistemin ücretsiz, şeffaf ve güvenli olması gerektiğini ifadelerine yer verdi. Kul, “Bizim önerimiz nettir. Kira sözleşmeleri e-Devlet üzerinden yapılabilir, buna karşın sistem mutlaka şeffaf, ücretsiz, güvenli ve hem kiracının hem ev sahibinin hakkını koruyan bir yapıda olmalıdır.
Çünkü mesele sadece sözleşmeyi dijitalleştirmek değildir. Asıl mesele, barınma hakkını güvence altına almaktır. Kayıt dışılığı önleyen her uygulamayı destekliyoruz.
Buna karşın hiçbir sistem, kiracının haklarını görmezden gelen bir yapıya dönüşmemelidir. Dijitalleşme varsa, adalet de olmalıdır” dedi.
