İzmir’de ocak ayında başlayan yağışlar, şubatın ilk günlerinde de devam ederek, uzun süredir su sıkıntısı çeken kente önemli bir rahatlama sağladı. Meteoroloji Genel Müdürlüğü (MGM) verilerine göre, İzmir’in 1938-2024 yılları arasındaki ölçümlere göre ocak ayı yağış ortalaması metrekareye 134,8 kilogram iken, Ocak 2026’da aylık toplam yağış miktarı metrekareye 223,7 kilogram olarak kaydedildi. İzmir’in içme suyunun büyük bir kısmının karşılandığı Tahtalı Barajı’ndaki su seviyesi, şubat ayının başlarındaki yağışların etkisiyle yüzde 1’in altından yüzde 10’un üzerine çıktı. Barajlarda tehlikeli sınırın henüz aşılmadığını belirten TMMOB Meteoroloji Mühendisleri Odası İzmir Temsilcisi Ayşegül Akıncı Yüksel, önümüzdeki dönemde beklenen yağışlarla birlikte geçen yılki seviye ve değerlerin yakalanabileceğini ifade etti. Yüksel, “Barajlar gibi su rezervuarlarında sadece yüzey akışı değil, yer altı su akışı da etkili olmaktadır.” dedi.
‘UZUN YILLAR ORTALAMASININ ÜZERİNDE YAĞIŞ OLUŞACAK’
Yüksel, önümüzdeki 10-15 gün içinde yağışların her gün farklı miktarlarda ve süreklilik göstereceğini öngörüyor. “Ocak ayında başlayan yağışlı dönemin sonunda uzun yıllar ortalamasının üzerinde bir yağış toplamının oluşacağını söyleyebiliriz.” diyen Yüksel, ortalamanın üzerindeki yağışların ekosistem ve su kaynakları açısından kısa vadede olumlu etkiler yaratabileceğini, ancak yağışın zamansal dağılımı ve şiddetinin belirleyici olduğunu vurguladı. “Bu tür yağışlar meteorolojik kuraklığı hızla hafifletebilirken, hidrolojik kuraklığın giderilmesi uzun süreli ve düşük-orta şiddetli yağışlarla mümkün olmaktadır. İzmir’de ocak sonu, şubat başı döneminde görülen yağışlar genelde kısa sürede yoğun karakterde olup, yüzey akışını artırarak sel riskini yükseltmektedir. Buna karşın yer altı suyu beslenmesine sınırlı katkı sağlamaktadır.” şeklinde konuştu. Yüksel, barajların ve su kaynaklarının sürdürülebilir şekilde beslenebilmesi için yağışların zamana yayılmış, geniş alanlı ve infiltrasyonu destekleyici nitelikte olması gerektiğini belirtti.
‘BULUT TOHUMLAMA KURAKLIKLA MÜCADELEDE GEÇİCİ BİR ÇÖZÜM’
Yüksel, yağışların suyun depolanması açısından olumlu olduğunu ancak yeterli olmadığını belirtti. Bu süreç, İzmir’de uygulanması planlanan bulut tohumlama yönteminin gözden geçirilmesi için bir fırsat sunduğunu ifade etti. Yüksel, yapay tohumlamanın uygun sıcaklık ve nem koşullarına sahip bulutlara uygulanabildiğine dikkat çekti. “Bu yöntem kuraklıkla mücadelede geçici bir çözümdür ve yeraltı su kaynaklarını desteklemek için tamamlayıcı bir yöntemdir.” dedi. Bulut tohumlama işleminden sonra yağışın nereye düşeceğinin kontrol edilemediğini vurgulayan Yüksel, “Uygun bulutluluk durumu olsa bile, tohumlama sonucunda oluşacak yağışın hedef havzaya düşeceği belirsizdir. Hedeflenmeyen bölgelere fazla yağış düşmesi olumsuz sonuçlar doğurabilir.” şeklinde konuştu.
‘BULUT TOHUMLAMA TÜRKİYE’NİN KURAKLIKLA MÜCADELESİNDE TEK BAŞINA BİR ÇARE DEĞİL’
Bulut tohumlama yönteminin belirli koşullar altında yağmur oluşumunu artırabileceğini, ancak işe yarayacağının garantisi olmadığını ifade eden Yüksel, “İklim, hava koşulları ve bulutların yapısı gibi faktörler bulut tohumlamanın etkinliğini belirleyen unsurlardır. Yapay yağış tekniğiyle en iyi sonuçlar, yağışın yoğun olduğu yer ve mevsimlerde elde edilmektedir.” diye ekledi. Yüksel, yapay tohumlama ile bir alanda yağış artarken, diğer bir alanda yağış miktarında azalma olabileceğinin de altını çizdi. “Bulut tohumlama, Türkiye’nin kuraklıkla mücadelesinde tek başına bir çare değil. Doğru zaman ve bölgelerde uygulandığında barajlara takviye ya da tarım alanlarına destek sağlayabilir.” dedi.
Yüksel, “Yağış azlığından veya kuraklıktan kaynaklanan olumsuz etkileri en aza indirmek için yapay yağış yöntemleri yerine diğer su kaynaklarından sulama ve enerji amaçlı barajlar için su temini, su tasarrufu ve kuraklığa daha dayanıklı bitki türlerine yönelmek daha ekonomik bir çözüm olarak görünmektedir. Ayrıca yağmur hasadı ve yeraltı su depolama tesisleri ile yağışlı dönemde suyun depolanması, alternatif bir çözüm olarak değerlendirilmektedir.” şeklinde konuştu.
