Adana İncirlik’teki 10’uncu Ana Jet Üs Komutanlığı’nda, Hava Kuvvetleri Komutanlığı’na bağlı çeşitli hava unsurları hizmet vermektedir. Bu unsurlar arasında havada yakıt ikmal uçakları, muharip uçaklar, genel maksat helikopterleri ve insansız hava araçları yer almaktadır. Üs ve bağlı tesislerin mülkiyeti tamamen Türkiye Cumhuriyeti’ne aittir. İncirlik’te yürütülen tüm faaliyetler, Türkiye’nin egemenlik hakları, milli mevzuat ve taraf olduğu uluslararası anlaşmalar çerçevesinde Türk makamlarının kontrolü ve koordinasyonu altında gerçekleştirilmektedir.
ÜSSÜN KULLANIMINA 1954 YILINDA BAŞLANDI
İncirlik Üssü’nün inşasına, 1943 yılında düzenlenen 2’nci Kahire Konferansı’nda alınan kararların ardından 1951 yılında başlanmış ve üs 1954 yılında tamamlanmıştır. 23 Haziran 1954 tarihinde imzalanan ‘Askeri Kolaylıklar Anlaşması’ ile üssün kullanımı resmen başlamıştır. 1974 Kıbrıs Barış Harekatı sonrasında ABD tarafından Türkiye’ye uygulanan silah ambargosu sonucunda, Türkiye 1975 yılında İncirlik ve Çiğli’deki NATO kapsamındaki faaliyetler dışında tüm ABD askeri faaliyetlerini durdurmuştur. Eylül 1978’de ABD Kongresi’nin ambargoyu kaldırmasıyla, Türkiye’deki ABD askeri faaliyetlerine yeniden izin verilmiştir.
ÜSSÜN GENEL KONTROLÜNDEN TÜRK MAKAMLARI SORUMLU
Türkiye ile ABD arasındaki askeri ilişkilerin hukuksal çerçevesi, 29 Mart 1980 tarihinde imzalanan Savunma ve Ekonomik İş Birliği Anlaşması (SEİA) ile yeniden şekillendirilmiştir. Bu anlaşma ile daha önce geçerli olan ‘Askeri Kolaylıklar Anlaşması’ geçerliliğini yitirmiş ve İncirlik Üssü’nün kullanımına ilişkin usul ve esaslar bu yeni düzenlemelerle belirlenmiştir. İncirlik Üssü, Türkiye’nin verdiği izinler ve belirlenen usuller çerçevesinde NATO görevleri, ikili anlaşmalar ve Birleşmiş Milletler Güvenlik Konseyi kararları doğrultusunda destek amaçlı kullanılmaktadır. Üs içerisindeki güvenlik ve düzen ile genel kontrol, Türk makamlarının sorumluluğundadır. Üs Komutanlığı’nda görev yapan yabancı unsurların personel, teçhizat ve faaliyetlerine ilişkin işlemler de ilgili anlaşmalar doğrultusunda Türk makamlarının bilgisi ve onayı ile yürütülmektedir.
İNCİRLİK, TÜRKİYE’NİN KONTROLÜNDE
NATO ve ikili anlaşmalar çerçevesinde, ABD, İspanya, Polonya ve Katar’a ait askeri personel İncirlik Üssü’nde görev yapmaktadır. Bu personel, NATO’nun Türkiye’ye yönelik güvenlik tedbirleri kapsamında hava savunma, muhabere destek ve muharebe hizmet destek görevleri icra etmektedir. İncirlik Üssü’nün Türkiye Cumhuriyeti’ne ait olduğu ve Türk Silahlı Kuvvetleri’nin kontrolünde bulunduğu, üs komutanlığında yürütülen tüm faaliyetlerin Türkiye’nin egemenlik hakları ve milli mevzuatı doğrultusunda gerçekleştirildiği ifade edilmiştir.
