Karasal orkidelerin doğadan kaçak olarak sökülmesi, salep ham maddesi elde etme amacıyla gerçekleştirilen bir eylem olarak biyolojik çeşitliliği tehdit ediyor. ANTOK tarafından gerçekleştirilen GPS izleme çalışmaları, bazı türlerin sadece bir yıl içinde yayılış alanlarından tamamen silindiğini ortaya koydu. ANTOK Projeler Sorumlusu Pınar Kınıklı, “Her yıl belirlediğimiz türlerin yayılış alanlarında GPS koordinatları alıyoruz. Ertesi yıl aynı noktalara giderek bu türlerin varlığını kontrol ediyoruz. Bazı lokasyonlarda, özellikle koruma altındaki alanlar dışında, 1 yıl sonra gittiğimizde türlerin tamamen yok olduğunu gözlemliyoruz” şeklinde bilgi verdi.
SALEP HAM MADDESİ İÇİN SÖKÜLÜYOR
Kınıklı, sahada karşılaşılan kayıpların en önemli nedeninin, salep ham maddesi elde etmek amacıyla gerçekleştirilen kaçak sökümler olduğunu vurguladı. “Bu türler oldukça dar yayılış alanlarına sahip. Bir kez söküldüklerinde, o popülasyonun kendini yenilemesi çoğu zaman mümkün olmuyor. Bu durum, nesli ciddi şekilde tehdit ediyor” dedi.
MİLLİ PARKTA OLUMLU TABLO
Koruma altındaki alanlarda ise farklı bir tablo ile karşılaştıklarını belirten Kınıklı, Olimpos Beydağları Milli Parkı’nda yapılan izlemelerde popülasyon artışı gözlemlendiğini ifade etti. Kınıklı, “Milli park statüsündeki alanlarda son yıllarda türlerin sayısında artış görüyoruz. Bu, koruma önlemlerinin sahada etkili olduğunu gösteriyor ve bizim için oldukça önemli bir veri” diye ekledi.
Kınıklı, koruma altında olmayan bölgelerdeki kayıpların daha belirgin hale geldiğine dikkat çekti. Akseki çevresinde yürütülen izlemelerde bazı Toros orkidesi türlerinin artık görülemediğini belirten Kınıklı, “Bu durum, Antalya gibi floristik açıdan zengin bir il için ciddi bir risk oluşturuyor. Biyolojik çeşitlilikte geri dönüşü zor kayıplara yol açabilir” dedi.
TESPİT EDİLEN ALANLAR BİLDİRİLİYOR
Kaçak söküm tespit edilen alanların ilgili kurumlara bildirildiğini anlatan Kınıklı, “GPS izlemelerinde herhangi bir kaçak söküm tespit ettiğimizde durumu Doğa Koruma ve Milli Parklar’a iletiyoruz. Bu bildirimlerin ardından, ilgili bölgelerde denetimler sıklaştırılıyor” ifadelerini kullandı. Toplumun bu konuda bilinçlenmesinin önemine vurgu yapan Kınıklı, “Salep içiliyor ve bitiyor gibi algılanıyor ama aslında doğadan bir türü yok ediyorsunuz. Özellikle nesli tehlike altında olan karasal orkidelerin doğadan sökülmesi cezai yaptırıma tabi. Bunun herkes tarafından bilinmesi ve önemsenmesi gerekiyor” dedi.
