Aysu DURSUN/ANTALYA, (Antalya Olay) – Akdeniz Üniversitesi’nden (AÜ) Prof. Dr. Gökhan Deniz, endemik ve nesli tehlike altında bulunan bir bitkiyi iyi niyetle dahi koparmanın 699 bin 245 TL, habitatın tahrip edilmesinin ise 3 milyon 496 bin 768 TL idari para cezası gerektirdiğini açıkladı. Prof. Dr. Deniz, özellikle yabancı uyruklu kişilerin bitki veya hayvan toplarken görülmesi durumunda kolluk kuvvetlerine haber verilmesi gerektiğini belirtti. “Bilimsel çalışma yapan akademisyenler bile bakanlık izinleri olmadan doğadan tek bir örnek alamaz. Vatandaşlarımız bu konuda duyarlı olmalı” ifadelerini kullandı.
AÜ Eğitim Fakültesi’nden Prof. Dr. Gökhan Deniz, Türkiye’nin floristik açıdan bir açık hava müzesi olduğunu vurguladı. Bu zenginliğin korunmasının yalnızca bilim insanlarının değil, toplumun tüm kesimlerinin ortak sorumluluğu olduğunu ifade eden Prof. Dr. Deniz, “Bir yandan bu zenginlikle övünürken, diğer yandan gelecek nesilleri tehdit altında bırakacak ihmallerde bulunamayız” şeklinde konuştu.
Biyokaçakçılık riskinin arttığına dikkat çeken Prof. Dr. Deniz, Türkiye’de yaklaşık 10 bin bitki türü bulunduğunu ve bunların yaklaşık 3 bininin endemik olduğunu belirtti. Bazı türlerin yasa dışı yollarla yurtdışına çıkarıldığını söyleyen Prof. Dr. Deniz, “Biz doğada sadece birkaç yüz bireyini görebildiğimiz bir bitki türünün, aynı yıl Avrupa’daki bir internet sitesinde yumrusu ya da tohumu satılırken karşımıza çıkması son derece üzücü” ifadelerini kullandı.
Arazi çalışmalarında yabancı uyruklu kişilerin bitki veya hayvan toplarken görülmesi durumunda derhal kolluk kuvvetlerine haber verilmesi gerektiğini belirten Prof. Dr. Deniz, “Bilimsel çalışma yapan akademisyenler bile bakanlık izinleri olmadan doğadan tek bir örnek alamaz. Vatandaşlarımız bu konuda duyarlı olmalı” diye ekledi.
Koruma altında bulunan türlerin kesin koordinat bilgilerinin biyokaçakçılık riski nedeniyle titizlikle korunması gerektiğini ifade eden Prof. Dr. Deniz, “Zaman zaman yurtdışı menşeli araştırma gruplarından bu tür bilgileri paylaşmamız isteniyor. Ancak bu bilgileri kamu kurumları dışında hiçbir kişi ya da kuruluşla paylaşmıyoruz” dedi.
Endemik bitkilerin yalnızca belirli ekolojik koşullarda yaşayabildiğini vurgulayan Prof. Dr. Deniz, kum zambağı, orkide ve salep türlerinin doğadan alınıp balkon ya da bahçeye taşınmasının bitkinin ölümüne yol açabileceğini belirtti. “Bu türler binlerce yıldır o bölgenin sıcaklığına, yağışına, toprağına ve rakımına uyum sağlayarak varlığını sürdürüyor. Balkon ya da bahçeye taşımak iyi niyetli olsa da sonuç değişmez” şeklinde konuştu.
Yürürlükteki mevzuata göre, 2026 yılı verilerine göre nesli tehlike altında olan bir bitki ya da hayvan türünü tahrip eden veya zarar verenlere 699 bin 245 TL idari para cezası uygulanacağına dikkat çeken Prof. Dr. Deniz, “Niyetin iyi olması cezayı ortadan kaldırmıyor” dedi. Habitatın tahrip edilmesi, izinsiz faaliyet ya da yapılaşma durumunda cezanın 3 milyon 496 bin 768 TL’ye kadar çıkabileceğini vurgulayan Prof. Dr. Deniz, “Doğaya zarar vermeden, doku kültürü gibi yöntemlerle üretim yapılabilir ve ülke ekonomisine katkı sağlanabilir. Ancak biyokaçakçılığa kesinlikle geçit yok” ifadelerini kullandı. (Antalya Olay)
