2012 yılından bu yana düzenlenen Uluslararası Ekonomi Zirvesi (UEZ 2026), Capital, Ekonomist ve Start Up dergileri tarafından bu yıl 15’inci kez gerçekleştiriliyor. Zirve, Türkiye ile birlikte dünya genelinden saygın siyasetçileri, iş dünyası liderlerini ve akademisyenleri bir araya getiriyor.
Bu yıl “Büyük Dönüşüm: Dayanıklı ve Sürdürülebilir Bir Küresel Sisteme Geçişin Pusulası” temasıyla düzenlenen zirvenin ana sponsorluğunu Tera Finans Grubu üstleniyor.
Zirvenin beşinci paneli “Çoklu Krizler Çağında Yeni Dünya Düzeni ve Riskler” başlığıyla gerçekleştirildi. Gazeteci Ahu Tanrıkulu’nun moderatörlük yaptığı panelin sponsoru ise Zurich Sigorta oldu.
Savaş ortamında zor bir süreçten geçildiğine dikkat çeken Tanrıkulu, son dönemdeki krizlerin sadece ekonomik sonuçlarla sınırlı olmayabileceğini, siyasette de radikal değişikliklerin yaşanabileceğini vurguladı. Tanrıkulu, “Eski dünya ölüyorsa, nereye doğru gideceğiz, bunun yanıtını aramaya çalışacağız” şeklinde konuştu.
‘GENEL OLARAK KÖTÜMSERLİK HAKİM’
Zurich Sigorta Grubu Türkiye CEO’su Yılmaz Yıldız, global risk öngörülerine dair değerlendirmelerde bulundu. Yıldız, “Her yıl global riskler raporu açıklıyoruz. 21 yıldır bu uygulama devam ediyor. Bunların çoğunun öngörülebilir olduğunu görmekteyiz. Jeoekonomik karışıklıklar, olağanüstü hava olayları, yanlış bilgilendirmeler ve toplumsal kutuplaşmalar gibi riskler bu yıl için öngörülmüştü. Ancak kalıcı olanların yanı sıra geçici olanlar hakkında genel olarak kötümserlik hâkim. Yüzde 90’ı çok kötümser” ifadelerini kullandı.
Çok kutuplu ve krizli bir dünyanın beklendiğini hatırlatan Yıldız, “İkinci Dünya Savaşı sonrası kurulan düzen değişiyor. Bir daha savaş olmasın, ekonomik entegrasyon olsun gibi kavramlar ön plana çıkıyordu. İkinci Dünya Savaşı sonrası ABD’nin dünya ekonomisinden aldığı pay yüzde 50 iken, 2024’te bu oran yüzde 24’e düşmüş. Amerika’nın gücünü yeniden tesis etmeye çalıştığını görmekteyiz. Bu paradigma değişikliği içinde İran, büyük resmin bir detayıdır. Asıl mesele, Amerika’nın ekonomik gücünü yeniden kazanmasıdır. Dünyada ne olacağını, yapay zekâdaki gelişim ve Amerikan iç politikası üzerinden okumak gerektiğini düşünüyorum” dedi.
‘HÜRMÜZ KRİZİ BÜYÜK BİR DEĞİŞİME DOĞRU GİDİYOR’
Üsküdar Üniversitesi İnsan ve Toplum Bilimleri Fakültesi Dekanı Prof. Deniz Ülke Kaynak, paneldeki konuşmasında şu ifadeleri kullandı:
“Bir savaşın ortaya çıkması ve ateşkes olması, büyük resmin küçük bir parçasıdır. İklim değişikliğinin sonuçlarına bakmalıyız. İçinde bulunduğumuz dönem, krizler dönemi. Ekonomi zirvesinde Evren Hocamızla siyaset konuşuyoruz. Bu da dönüşümün nasıl olduğunu gösteriyor. 21’inci yüzyıl, küresel krizler yüzyılıdır. 11 Eylül ile başladık. Jeopolitiğin ön plana çıkacağı düşünülmemişti. Askeri harcamalar çok arttı. Krizlerin hepsini bir bütün olarak değerlendirmek gerekiyor. Pandemi sürecinde devlet aygıtının bedenlerimiz üzerinde nasıl etkin olduğunu gördük. Hürmüz krizi bir petrol krizi gibi görünse de büyük bir değişime doğru gidiyor. Petrodolar sisteminin yıkılış sinyalleri geliyor. Yeni enerji ve lojistik hatlarının şekilleneceği bir döneme gireceğiz. Devletlerin her alana müdahale edeceği bir noktaya doğru ilerliyoruz” şeklinde konuştu.
‘ÇİN’İN YÜKSELİŞİ RAHATSIZ ETMEYE BAŞLADI’
Özyeğin Üniversitesi Uluslararası İlişkiler Bölümü Profesörü Prof. Dr. Evren Balta, Çin’in yükselişi üzerine değerlendirmelerde bulundu. Balta, “İran krizini ele alacak olursak; askeri üstünlüğü yok ABD ve İsrail’e karşı. Ancak Hürmüz Boğazı’nı kullanarak zaman kazanarak karşı tarafın zayıflıklarına oynadı. Enerji dönüşümünden geçiyoruz ve bunlar kazananlar ve kaybedenler yaratıyor. Amerikan gücünün dönüşümünden bahsetmekteyiz. Dünyada düzeni kimin kuracağı sorusu hala yanıtlanmamış durumda. Eski düzende Amerika; üretici, tüketici, güvenlik ve finansal alanda önemli bir rol oynuyordu. Ancak üretim Asya’ya kayınca, ABD yalnızca tüketici olarak kaldı ve açık vermeye başladı. Orta sınıfın küçülmesi ve Çin’in yükselişi de rahatsızlık yaratmaya başladı. Çin, ABD tahvillerini azaltma yoluna gitti ve Yuan ile ticareti artırdı. ABD’nin hesap etmedi
