Çocuklarda konuşma gecikmesinin yalnızca kelime sayısıyla değerlendirilmemesi gerektiğini belirten Çocuk Sağlığı ve Hastalıkları Uzmanı Dr. Kerem Yıldız, göz teması, seslere tepki, sosyal iletişim ve ekran kullanımının gelişim sürecinde kritik göstergeler olduğunu vurgulayarak aileleri erken değerlendirme meselesinde uyardı
‘Göz Teması ve Seslere Tepki Önemli’
Çocuklarda dil ve konuşma gelişiminin yalnızca kelime sayısıyla değerlendirilmemesi gerektiğini belirten Çocuk Sağlığı ve Hastalıkları Uzmanı Dr. Kerem Yıldız, ailelere kritik uyarılarda bulundu. Göz teması kurmama, seslere tepki vermeme ve iletişim kurma isteğinin zayıf olması gibi belirtilerin dikkate alınması gerektiğini söyleyen Yıldız, aşırı ekran kullanımının da dil gelişimi üzerinde olumsuz etkiler oluşturabileceğine kamuoyunda geniş yankı uyandırdı. Çocuklarda dil ve konuşma gelişiminin her çocukta farklı hızda ilerleyebildiğini belirten Dr. Kerem Yıldız, bazı gecikmelerin ise daha yakından değerlendirilmesi gerektiğini kaydetti.
Yıldız, “Konuşma gelişimini değerlendirirken yalnızca çocuğun kaç kelime söylediğine bakmamak gerekiyor. Çocuğun sosyal iletişimi, çevresiyle kurduğu ilişki, jest ve mimikleri, göz teması ve iletişim kurma isteği de birlikte değerlendirilmelidir” dedi.
‘Yaşlara Göre Dil Gelişimi Takip Edilmeli’
Çocuklarda bazı davranışların gelişim açısından kritik ipuçları verebileceğini belirten Yıldız, ailelerin özellikle göz teması ve seslere verilen tepkileri takip etmesi gerektiğini ifadelerine yer verdi. Dr. Yıldız, “Çocuğun göz teması kurmaması, seslere tepki vermemesi, isteklerini yalnızca işaretlerle anlatması veya iletişim kurma isteğinin zayıf olması aileler açısından dikkat edilmesi gereken belirtilerdir. Bunun yanında çocuğun sosyalleşme isteği, motor becerileri ve yetişkinlerle kurduğu bağ da değerlendirilmelidir” ifadelerini kullandı.
Dil ve konuşma gelişiminin ilk aylardan itibaren takip edilebileceğini belirten Yıldız, yaşlara göre beklenen bazı gelişim basamaklarını şöyle anlattı: “İlk aylarda anlamlı gülümseme ve göz teması gibi temel iletişim becerilerinin başlamasını bekliyoruz. İlerleyen aylarda heceleme ve çevreye yönelik anlamlı ses çıkarımları görülüyor.
‘Ekran Süresi Sınırlandırılmalı’
Bir yaş civarında en az 1-2 anlamlı kelimenin kullanılmasını, iki yaş civarında ise kelime haznesinin artmasını ve iki kelimelik basit cümlelerin kurulmasını bekliyoruz.” Çocukların dil gelişiminde sosyal etkileşim ve oyunun kritik bir yere sahip olduğunu ifade eden Dr. Kerem Yıldız, “Dil gelişimi yalnızca kelimeleri duymakla ve ezberlemekle gelişmez. Çocuğun karşılıklı iletişim kurması, oyun oynaması, kitap dinlemesi ve çevresindeki insanlarla etkileşim içinde olması çok önemlidir.
Bu nedenle ailelerin çocuklarıyla kaliteli zaman geçirmesi ve ekran kullanımını sınırlandırması gerekiyor. Akran iletişimi çocukların sosyal ve dil gelişimi açısından kritik.
‘Geç Konuşma Her Zaman Bir Sorun Anlamına Gelmez’
Aileler çocuklarının yaşıtlarıyla iletişim kurmasına ve birlikte oyun oynamasına fırsat vermesi gerekmektedir” dedi. Geç konuşmanın her zaman ciddi bir sağlık problemine işaret etmediğini de belirten Yıldız, “Her geç konuşan çocukta mutlaka ciddi bir sorun olduğunu düşünmemek gerekir. Buna karşın gelişimsel açıdan şüphe oluşturan belirtiler varsa bunları görmezden gelmemek önemlidir.
Erken değerlendirme, ihtiyaç duyulması halinde erken müdahale açısından büyük önem taşır. Ailelerin çocuklarının gelişimiyle ilişkin endişeleri varsa zaman kaybetmeden bir uzmana başvurmalarını öneriyorum” diye konuştu.
