Türkiye’nin en önemli tarımsal üretim merkezlerinden Antalya’da, ürünlerdeki fiyat dalgalanması sektörün tüm paydaşlarını olumsuz etkilemeye devam ediyor. Antalya Genç İşinsanları Derneği (ANTGİAD) Başkanı Ercan Yavaş, sektörün durumunu, yaşadığı sorunları ve çözüm önerilerini tek tek sıraladı.
Tarım Stratejik Bir Sektör
Antalya’nın, Türkiye’nin en önemli tarımsal üretim merkezlerinden biri olduğunu belirten Ercan Yavaş, “Kentimiz, Türkiye’deki örtü altı tarım alanlarının yaklaşık yüzde 41’ine sahiptir. Antalya ayrıca yaş meyve-sebze ve süs bitkileri ihracatında ülkemizin öncü şehirleri arasında yer almaktadır. Bu rakamlar Antalya tarımının hem yerel ekonomi açısından hem de Türkiye’nin gıda güvenliği, ihracatı ve dış ticaret dengesi açısından da stratejik önem taşıdığını göstermektedir” diye konuştu.
Dalgalı Ve Kötü Sürprizli Bir İklim
Çiftçilerin üretim yaparken çok dalgalı ve kötü sürprizlerle dolu iklim riski ile karşı karşıya kaldığını belirten ANTGİAD Başkanı Ercan Yavaş, “Girdi maliyetlerini, piyasa dalgalanmalarını, ürün hastalıklarını, ihracat pazarlarındaki belirsizlikleri ve ürünün hangi fiyattan satılacağını bilememenin yarattığı büyük riski de taşıyorlar. Bir tarımsal ürünün fiyatı birkaç hafta içinde üreticinin bütün sezonunu kurtaracak seviyeden, hasat maliyetini dahi karşılamayacak seviyeye gerileyebilmektedir” ifadelerini kullandı.
Keskin Fiyat Hareketleri Herkesi Olumsuz Etkiliyor
Keskin fiyat hareketlerinin çiftçi ile birlikte, toptancı hal esnafı, komisyoncu, tüccar, ihracatçı, paketlemeci, nakliyeci ve tarımsal ürün ticareti yapan bütün kesimleri aynı belirsizlik içine ittiğine işaret eden Başkan Yavaş, “Üretici ürününün kaça satılacağını, tüccar aldığı ürünü hangi fiyatla elinden çıkaracağını, ihracatçı ise dış pazardaki siparişin devam edip etmeyeceğini öngöremiyor. Tarımda fiyatın tamamen tesadüflere bırakılması, üretimin de tesadüflere bırakılması anlamına gelir” şeklinde konuştu.
Regülasyon Merkezi Kurulmalı
Devletin, tarımsal ürünlerde fiyatlarda aşırı yükselişleri ve üreticiyi yok eden aşırı düşüşleri dengeleyen etkin bir regülasyon mekanizması kurması gerektiğini belirten Yavaş, şu önerilerde bulundu: “Bu sistem; güncel üretim verilerine, bölgesel ürün desenine, ihracat talebine, depolama kapasitesine ve tüketim projeksiyonlarına dayanmalıdır. Hangi bölgede, hangi üründen ne kadar üretildiğini gerçek zamanlı izleyen bir tarımsal veri altyapısı oluşturulmalıdır."
Müdahale Alımları Yapılabilmeli
Gerektiğinde müdahale alımları yapılması gerektiğini belirten Yavaş, “Sözleşmeli üretim modelleri, ürün sigortaları, soğuk hava depoları, lisanslı depoculuk ve ihracat destekleri aynı sistem içinde devreye alınmalı. Tarımda arz fazlası oluştuktan sonra çözüm aramak yerine, ekim ve dikim kararları verilmeden önce üreticiyi bilgilendiren bir planlama anlayışına geçilmeli” diye konuştu.
Çiftçi İlaç Ve Gübre Maliyeti Karşısında Korunmalı
Gübre, zirai mücadele ürünü, mazot, elektrik, fide, tohum ve işçilik maliyetlerindeki yükselişin, üreticinin taşıyabileceği sınırları zorladığını dile getiren Ercan Yavaş, özellikle tarımsal ilaç ve gübre fiyatlarının yüksekliği, üreticinin gerekli uygulamaları zamanında ve doğru miktarda yapamaması; ürün kalitesini, verimi, ihracat uygunluğunu ve sonuç olarak gıda arzını da olumsuz etkilediğini söyledi.
Destekler Gerçek Üreticiye Ulaşmalı
“Gübre ve zirai mücadele ürünlerinde üreticiyi koruyacak destek mekanizmaları güçlendirilmelidir” diyen Ercan Yavaş, “Destekler ürün ve bölge bazında planlanmalı, gerçek üreticiye ulaşmalı ve üretim sezonundan sonra değil, üretim kararının verildiği dönemde açıklanmalıdır. Tarım desteklerinin en önemli özelliği miktarından önce öngörülebilirliği olmalıdır” görüşlerine yer verdi.
Çiftçiyi Korumak, Gıda Güvenliğini Korumaktır
Çiftçinin hangi desteği, ne zaman ve hangi koşullarda alacağını bilmesi gerektiğini belirten Ercan Yavaş, konuyla ilgili açıklamasını şöyle tamamladı: “Aksi durumda açıklanan destek, üretim planlamasına yön veren bir araç olmaktan çıkarak yalnızca geçmiş maliyetlerin küçük bir bölümünü karşılayan ödemeye dönüşür. Çiftçiyi korumak; tüketiciyi, ihracatı ve ülkenin gıda güvenliğini korumaktır."
