Avrupa Parlamentosu (AP) Genel Kurulu’nda gerçekleştirilen oylamalarda, Avrupa Birliği (AB) iltica prosedürlerinde önemli değişiklikler onaylandı. Oylamada, AB genelinde bir ‘güvenli menşe ülkeler listesi’ oluşturulması 184’e karşı 408 oyla kabul edilirken, ‘güvenli üçüncü ülke’ uygulamasına ilişkin düzenleme ise 226’ya karşı 396 oyla geçti. Yeni düzenleme ile oluşturulacak AB çapındaki listeye göre; Bangladeş, Kolombiya, Mısır, Kosova, Hindistan, Fas ve Tunus vatandaşları için iltica süreçlerinin hızlandırılacağı ifade edildi. Bu ülkelerden gelen başvuru sahiplerinin, ülkelerine geri döndüklerinde ciddi bir zulüm veya zarar görme riski taşıdıklarını kanıtlamaları gerektiği de belirtildi.
AB’ye katılım sürecindeki aday ülkeler de prensip olarak ‘güvenli menşe ülke’ olarak değerlendirilecek. Ancak, silahlı çatışma, bu ülkelerin AB genelinde yüzde 20’nin üzerinde iltica kabul oranına sahip olması veya temel hak ihlalleri nedeniyle ekonomik yaptırım uygulanması gibi istisnai durumlarda bu kuralın geçerli olmayacağı kaydedildi. ‘Güvenli üçüncü ülke’ uygulamasının geçerli olabilmesi için başvuru sahiplerinin, o ülkeyle aile bağı, daha önce orada bulunma, dil veya kültürel bağlar gibi bir bağlantısının olması, AB’ye gelirken bu ülkeden transit geçmesi ve orada koruma talep etme imkanı bulunması veya sığınmacıların kabulüne ilişkin ikili veya çok taraflı bir anlaşmanın varlığı gibi şartlardan en az birini sağlaması gerektiği vurgulandı. Ayrıca, refakatsiz çocukların bu uygulamanın dışında tutulacağı belirtildi.
Diğer yandan, bu düzenlemelerin ve yüzde 20’nin altında iltica kabul oranına sahip ülke vatandaşları için hızlandırılmış sınır prosedürlerinin, AB iltica mevzuatının tam olarak yürürlüğe gireceği Haziran 2026’dan önce uygulanabileceği ifade edildi.
