TÜİK, 2025 yılına dair ‘İş ve Aile Yaşamının Uyumu’ bültenini yayımladı. Yayınlanan verilere göre, 18-74 yaş aralığında bulunan 59 milyon 127 bin kişinin yüzde 43,1’inin bakım sorumluluğu bulunuyor. Bu oran erkeklerde yüzde 40,6, kadınlarda ise yüzde 45,6 olarak tespit edildi. 2025 yılı itibarıyla 18-74 yaş grubunda iş gücüne katılma oranı yüzde 58,2 olurken, bakım sorumluluğu olan bireylerde bu oran yüzde 60,5, bakım sorumluluğu olmayanlarda ise yüzde 56,4 olarak belirlendi. Kadınların bakım sorumluluğu olanlar için iş gücüne katılma oranı yüzde 37,8, olmayanlar için ise yüzde 41,7 seviyesinde gerçekleşti. Erkeklerde ise bu oran sırasıyla yüzde 86 ve yüzde 70 olarak kaydedildi.
YÜZDE 39’UNDA ÇOCUK BAKIM SORUMLULUĞU VAR
18-74 yaş grubunda istihdam edilen bireylerin yüzde 39’unun yalnızca çocuk bakım sorumluluğu bulunuyor. Diğer yandan, istihdamda olan kişiler arasında torun bakım sorumluluğu taşıyanların oranı yüzde 2,3, yalnızca yetişkin (15 yaş üstü bakıma muhtaç eş, çocuk veya akraba) bakım sorumluluğu olanların oranı ise yine yüzde 2,3 olarak belirlendi. Hem çocuk hem de yetişkin bakım sorumluluğunu üstlenenlerin oranı ise yüzde 2,1 oldu. 15 yaş altındaki çocuklara bakım veren istihdamda olan bireylerin yüzde 14’ü kurumsal bakım merkezini, yüzde 1,6’sı evde ücretli bakımı, yüzde 1,4’ü ise her iki seçeneği birlikte kullandı. Bu kişilerin yüzde 83’ü profesyonel bakım hizmeti almadı. Yetişkin bakım sorumluluğu olan istihdamdaki bireylerin yüzde 17’si evde ücretli bakımı, yüzde 3,6’sı ise kurumsal bakım merkezini kullandı. Bu gruptaki bireylerin yüzde 79,3’ü bakım hizmeti almadığını bildirdi.
İSTİHDAMDAKİ EŞLERDEN YÜZDE 50,8’İ ÇOCUK BAKIMINI ORTAK YAPTI
Bakım sorumluluğu olan istihdamda bulunan bireylerin çocuk bakım hizmeti kullanmayanlarının yüzde 50,8’i bu bakımı kendileri ya da eşleriyle birlikte yürüttüklerini belirtti. Bu kişilerden yüzde 19,7’si çocukların kendilerine bakabildiğini ifade ederken, yüzde 17,6’sı profesyonel bakım hizmetinin maliyetinin yüksek olduğunu, yüzde 5,5’i ise bakımın büyükanne, büyükbaba veya diğer akrabalarla gerçekleştirildiğini bildirdi.
YETİŞKİN BAKIMINDA PROFESYONEL BAKIM HİZMETİNE İHTİYAÇ YÜZDE 72,6
İstihdamda olan ancak yetişkin bakım hizmeti kullanmayan bireylerin yüzde 72,6’sı profesyonel bakım hizmetine ihtiyaç duymadıklarını belirtti. Yetişkin bakım hizmetini kullanmayanların yüzde 17,9’u maliyetin yüksek olduğunu, yüzde 5,3’ü ise bakım hizmetine ulaşmanın zorluğunu ya da kontenjanın bulunmadığını ifade etti.
EN ÖNEMLİ ZORLUK UZUN ÇALIŞMA SAATLERİ OLDU
Bakım sorumluluğu olan istihdamda bulunan bireylerin yüzde 70,1’i iş ve bakım sorumluluğunu birlikte yürütürken herhangi bir zorluk yaşamadığını belirtti. Zorluk yaşayan 4 milyon 303 bin kişinin yüzde 38,4’ü uzun çalışma saatlerini, yüzde 26,9’u zahmetli veya yorucu iş koşullarını, yüzde 8,9’u ise iş ile ev arasındaki ulaşımın uzun sürmesini sorun olarak gösterdi. Uzun çalışma saatleri nedeniyle zorluk yaşayan erkeklerin oranı yüzde 39,3, kadınlarda ise yüzde 36,4 olarak belirlendi.
