Akdeniz’deki tropikal tür göçünün hızlandığı, AÜ Su Ürünleri Fakültesi Su Ürünleri Temel Bilimleri Bölümü Öğretim Üyesi Doç. Dr. Olgaç Güven tarafından açıklandı. İklim değişikliği ve Süveyş Kanalı’nın genişletilmesi, deniz ekosisteminde önemli değişikliklere yol açıyor.
Süveyş Kanalı’nın, Asya ile Avrupa arasındaki ticaretin önemli bir geçiş noktası olduğunu belirten Doç. Dr. Güven, “Bu kanal Kızıldeniz ile Akdeniz arasında bir mavi koridor oluşturdu. Genişleme ve derinleşme ile birlikte Akdeniz’in tuzluluğu artmışken, iki deniz arasındaki doğal bariyer zayıfladı” ifadelerini kullandı. Bu durum, daha önce geçişi kısıtlı olan birçok türün Akdeniz’e ulaşmasını sağladı. Güven, “Artık bu geçiş daha kontrolsüz ve hızlı bir şekilde gerçekleşiyor” dedi.
İKLİM DEĞİŞİMİ ETKİSİ
Doç. Dr. Güven, iklim değişikliğinin Doğu Akdeniz’de su sıcaklıklarını artırdığını belirterek, “Kıyısal alanlarda 5 dereceye kadar ani sıcaklık artışları gözlemleniyor. Bu durum, yerli türleri zor durumda bırakırken tropikal türler için daha uygun yaşam alanları oluşturuyor” dedi.
YERLİ TÜRLERİN GÖÇÜ
Akdeniz’de yüzyıllar süren ekosistem dengesinin bozulduğunu ifade eden Doç. Dr. Güven, “Yerli türler, alışık oldukları fiziksel ve kimyasal koşulların değişmesi nedeniyle yaşam alanlarını terk etmek zorunda kalıyor. Daha derin veya serin bölgelere çekiliyorlar. Ayrıca tropikal türler, besin rekabeti oluşturup bazılarını doğrudan avlıyor. Bu durum biyoçeşitliliği ciddi şekilde tehdit ediyor” şeklinde konuştu.
‘AKDENİZ TROPİKAL OLMAZ’
Akdeniz’in tamamen tropikal bir deniz haline geleceği yönündeki görüşlere temkinli yaklaşan Doç. Dr. Güven, “Fiziksel şartlar tropikal özellikler gösterebilir, fakat Akdeniz’in tamamen tropikal bir denize dönüşmesi kısa vadede mümkün değil. Ekosistemler uzun süreçlerde oluşur” dedi. Tür değişiminin çok daha hızlı gerçekleştiğini vurgulayan Güven, “Bu durum tropikal türler için uygun alan yaratıyor ve Akdeniz’de ciddi kayıplara yol açabilir” şeklinde ekledi.
İklim projeksiyonlarına dikkat çeken Güven, “2050 ve özellikle 2100 senaryolarında öngörülen sıcaklık artışları gerçekleşirse, Akdeniz’de daha dramatik değişimler gözlemlenecek” dedi. Bu sürecin yalnızca ekolojik değil, ekonomik sonuçlar da doğuracağını belirten Güven, balıkçılık gibi deniz kaynaklarına bağlı sektörlerin etkileneceğini ifade etti.
‘ULUSLARARASI İŞ BİRLİĞİ GEREKİYOR’
Bu durumun yalnızca Türkiye’nin değil, tüm Akdeniz ülkelerinin ortak bir sorunu olduğunu vurgulayan Doç. Dr. Güven, “Bu uluslararası bir mesele. Akdeniz, küresel ortalamaya göre iklim değişiminden yüzde 20 daha fazla etkileniyor ve kritik bir duruma sahip. Bu nedenle bölge ülkelerinin birlikte hareket etmesi gerekiyor” dedi. Akdeniz’deki değişimin kaçınılmaz olduğuna dikkat çeken Güven, “Bu değişime adapte olamazsak hem ekosistem hem de bölge insanları ciddi sorunlarla karşılaşabilir” diyerek uyarıda bulundu.
