Aysu DURSUN/ANTALYA, (Antalya Olay) – Akdeniz Üniversitesi’nden (AÜ) Doç. Dr. Olgaç Güven, Süveyş Kanalı üzerinden artan tür geçişinin ve iklim değişiminin Akdeniz ekosistemine ciddi bir baskı oluşturduğunu ifade etti. Güven, “Bu süreç kontrolsüz bir şekilde ilerliyor ve yerli türler yaşam alanlarını kaybediyor” dedi.
AÜ Su Ürünleri Fakültesi Su Ürünleri Temel Bilimleri Bölümü Öğretim Üyesi Doç. Dr. Olgaç Güven, iklim değişikliği ve Süveyş Kanalı’nın genişletilmesi nedeniyle Akdeniz’e tropikal tür göçünün hızlandığını belirtti. Bu durumun deniz ekosisteminde önemli değişiklikler yaratabileceğini vurguladı.
Doç. Dr. Güven, Asya ile Avrupa arasındaki ticaretin önemli bir noktası olan Süveyş Kanalı’nın zamanla genişletilip derinleştirildiğini kaydetti. “Bu kanal, Kızıldeniz ile Akdeniz arasında bir mavi koridor oluşturdu. Genişleme ve derinleşme ile birlikte Akdeniz’in tuzluluğu artarken, iki deniz arasındaki doğal bariyer zayıfladı” diye konuştu. Bu değişimle birlikte daha önce geçişi sınırlı olan birçok türün Akdeniz’e ulaşma imkanı bulduğunu ifade eden Güven, “Artık bu geçiş daha kontrolsüz ve hızlı bir şekilde gerçekleşiyor” dedi.
İklim değişikliğinin etkisiyle özellikle Doğu Akdeniz’de su sıcaklıklarının arttığını dile getiren Doç. Dr. Güven, “Kıyısal alanlarda 5 dereceye kadar ani sıcaklık artışları gözlemleniyor. Bu durum, yerli türler için zorlu bir ortam yaratırken, tropikal türler için daha uygun yaşam alanları sunuyor” şeklinde konuştu.
Akdeniz’deki yüzlerce yıllık ekosistem dengesinin bozulduğuna dikkat çeken Güven, “Yerli türler, alışık oldukları fiziksel ve kimyasal koşulların değişmesi nedeniyle yaşam alanlarını terk etmek zorunda kalıyor. Daha derin veya serin bölgelere doğru çekiliyorlar. Aynı zamanda tropikal türler arasında besin rekabeti oluşmakta ve bazıları doğrudan yerli türleri avlayarak biyoçeşitliliği tehdit etmektedir” dedi.
Akdeniz’in tamamen tropikal bir denize dönüşeceği yönündeki değerlendirmelere temkinli bir yaklaşım sergileyen Doç. Dr. Güven, “Fiziksel koşullar tropikal özellikler gösterebilir, ancak Akdeniz’in tamamen tropikal bir deniz haline gelmesi kısa vadede mümkün görünmüyor. Ekosistemler uzun süreçlerle oluşur” ifadelerini kullandı. Bununla birlikte tür değişiminin daha hızlı yaşandığını vurgulayan Güven, “Bu durum tropikal türler için uygun alanlar yaratıyor ve Akdeniz’de ciddi kayıplara yol açabilir” dedi.
İklim projeksiyonlarına dikkat çeken Doç. Dr. Olgaç Güven, “2050 ve özellikle 2100 senaryolarında öngörülen sıcaklık artışları gerçekleşirse Akdeniz’de çok daha dramatik değişimler göreceğiz” uyarısında bulundu. Bu sürecin yalnızca ekolojik sonuçlar doğurmakla kalmayıp, ekonomik etkileri de olacağını belirten Güven, balıkçılık gibi deniz kaynaklarına dayanan sektörlerin de etkileneceğini ifade etti.
Bu durumun sadece Türkiye için değil, tüm Akdeniz ülkeleri için ortak bir mesele olduğunu vurgulayan Doç. Dr. Güven, “Bu uluslararası bir sorun. Akdeniz, küresel ortalamaya göre iklim değişiminden yüzde 20 daha fazla etkileniyor ve kritik bir durumda. Bu nedenle bölge ülkelerinin birlikte hareket etmesi şart” dedi. Akdeniz’deki değişimin kaçınılmaz olduğunu belirten Güven, “Bu değişime adapte olamazsak, hem ekosistem hem de bölge insanları ciddi sorunlarla karşılaşabilir” şeklinde uyarıda bulundu. (Antalya Olay)
