ANTALYA, (Antalya Olay) – Akdeniz Üniversitesi Mühendislik Fakültesi Makine Mühendisliği Bölümü Öğretim Üyesi Prof. Dr. İbrahim Atmaca liderliğinde gerçekleştirilen bilimsel araştırmada, atık sulardan enerji geri kazanımının turizm tesisleri gibi büyük yapılar için hem ekonomik hem de çevresel faydalar sağladığı belirlendi.
Akdeniz Üniversitesi ile Antalya Bilim Üniversitesi’nden akademisyenlerin işbirliğiyle yürütülen ve uluslararası bir dergide yayımlanan bu çalışmada, turizm tesislerinde sıcak su üretiminde atık su kaynaklı ısı pompalarının teknik, ekonomik ve çevresel performansı kapsamlı bir şekilde ele alındı. Duş ve lavabolardan çıkan sıcak suyun, kullanım sonrası hâlâ önemli miktarda ısı enerjisi taşıdığı vurgulandı. Araştırma, bu enerjinin büyük ölçüde kanalizasyona karışarak kaybolduğunu, gri su niteliğindeki atık suyun ise uygun mühendislik tasarımı ve ısı pompası sistemleriyle yeniden sıcak su üretiminde değerlendirilebileceğini ortaya koydu. Çalışma, aynı zamanda Antalya’da yapılacak COP31 öncesinde enerji verimliliği ve karbon emisyonlarının azaltılması için uygulanabilir mühendislik çözümleri sundu.
Çalışmada yer alan ekipte Akdeniz Üniversitesi’nden Doç. Dr. Ahmet Çağlar, lisansüstü öğrencisi Furkan Evlice ve geçen yıl hayatını kaybeden Araştırma Görevlisi Nasuh Özdemir ile Antalya Bilim Üniversitesi’nden Dr. Öğretim Üyesi Sezgi Koçak Soylu bulunuyor.
BELİRGİN ÜSTÜNLÜKLERİ VAR
200 yatak kapasiteli bir otel ölçeğinde gerçekleştirilen analizlerde, bu sistemlerin geleneksel doğalgazlı kazan sistemlerine göre belirgin avantajlar sunduğu belirlendi. Araştırmada, atık suyun doğrudan sisteme verilmediği ve hijyen, güvenlik ile işletme sürekliliğinin sağlandığı bir tasarım yaklaşımı benimsendi. Doğalgaz kazanlı sistemin yatırım maliyeti yaklaşık 63 bin dolar iken, atık su kaynaklı ısı pompası sisteminin maliyeti yaklaşık 190 bin dolar olarak öngörülüyor. Ancak yüksek verimli ısı pompası teknolojisi sayesinde maliyet farkının yaklaşık 3,5 yıl içinde geri kazanılabileceği tespit edildi. Ayrıca önerilen sistemin, doğalgazlı sistemlere göre 1,6 ila 2,2 kat daha düşük karbondioksit emisyonu sağladığı belirlendi. Sistem içinde düşük küresel ısınma potansiyeline sahip doğal akışkan propan (R290) kullanımı da verimliliği artırıp çevresel etkiyi azalttığı ifade edildi.
UMUT VERİCİ TEKNOLOJİLER ARASINDA
Çalışmada, bina sektörünün özellikle ısıtma, soğutma ve sıcak su ihtiyaçları nedeniyle yüksek enerji tüketimine sahip olduğu vurgulandı. Türkiye’de konutların toplam elektriğin yaklaşık yüzde 25’ini, kamu ve özel hizmet binalarının ise yüzde 27’sini tükettiği belirtildi. Binalarda verimliliğin artırılmasının maliyetleri ve emisyonları azaltmak açısından kritik olduğu kaydedildi. Bu çerçevede, ısı pompalarının yüksek verimlilikleri ve yenilenebilir ya da atık enerji kaynaklarıyla uyumlu çalışmalarından dolayı umut verici teknolojiler arasında yer aldığı ifade edildi.
OTEL, HASTANE, YURT GİBİ BÜYÜK ÖLÇEKLİ YAPILARDA UYGULANABİLİR
Türkiye’de günlük yaklaşık 16 milyon metreküp atık su üretildiği belirtilen araştırmada, bu atık suyun önemli bir ısıl potansiyel taşıdığı ve özellikle enerji yoğun sektörlerde değerlendirilmesinin karbon azaltımı hedeflerine katkı sağlayabileceği vurgulandı. Atık su kaynaklı ısı pompası sistemlerinin yalnızca otellerde değil, hastaneler, öğrenci yurtları ve benzeri büyük ölçekli yapılarda da uygulanabilir ve ölçeklenebilir bir çözüm sunduğu ifade edildi.
COP31 ÖNCESİ SOMUT ÖNERİ
Birleşmiş Milletler İklim Değişikliği Çerçeve Sözleşmesi kapsamında düzenlenen Taraflar Konferansı toplantıları, ülkelerin emisyon azaltımı hedefleri ve iklim politikalarını belirlediği önemli platformlar olarak öne çıkıyor. Prof. Dr. İbrahim Atmaca, bu hedeflerin sahada uygulanabilmesi için enerji yoğun sektörlerde pratik ve ölçeklenebilir teknik çözümlerin yaygınlaşması gerektiğini vurguladı. Antalya’da gerçekleştirilecek COP31 sürecinin, bu tür somut mühendislik çözümlerinin iklim politikaları çerçevesinde değerlendirilmesi açısından önemli bir fırsat sunduğunu ifade etti.
