Türkiye, Brezilya, Danimarka, Endonezya, Fransa, Filistin, Finlandiya, İspanya, İsveç, İrlanda, İzlanda, Katar, Lüksemburg, Mısır, Norveç, Portekiz, Slovenya, Suudi Arabistan ve Ürdün Dışişleri Bakanları, Arap Birliği ve İslam İşbirliği Teşkilatı (İİT) Genel Sekreterleri, İsrail’in Batı Şeria’ya yönelik hukuka aykırı kararlarını kınamak amacıyla ortak bir yazılı açıklama gerçekleştirdi. Açıklamada, “İsrail’in son dönemde, Batı Şeria üzerindeki hukuka aykırı kontrolünü genişleten bir dizi kararı en güçlü şekilde kınıyoruz. Bu kararlar, Filistin topraklarını İsrail’in sözde ‘devlet arazisi’ olarak yeniden sınıflandırmakta, yasa dışı yerleşim faaliyetlerini hızlandırmakta ve İsrail yönetimini daha da derinleştirmektedir” ifadelerine yer verildi.
‘BARIŞA ULAŞMA KONUSUNDAKİ SARSILMAZ BAĞLILIĞIMIZI YİNELİYORUZ’
Açıklamada, “İsrail’in yasa dışı yerleşimlerinin ve bunları teşvik eden kararlarının, Birleşmiş Milletler (BM) Güvenlik Konseyi’nin önceki kararları ve Uluslararası Adalet Divanı’nın 2024 tarihli İstişari Görüşü de dahil olmak üzere, uluslararası hukukun açık bir ihlali olduğunu düşünüyoruz. Bu kararlar, sahadaki gerçekliği değiştirmeyi ve kabul edilemez fiilî ilhakı ilerletmeyi hedefleyen bir eğilimin parçasıdır. Ayrıca, Gazze için hazırlanan 20 Maddelik Plan gibi barış ve istikrara yönelik çabaları da zayıflatmakta ve bölgesel entegrasyon umudunu tehdit etmektedir.” denildi.
İsrail Hükümeti’ne, bu kararları derhal geri alması ve uluslararası yükümlülüklerine uyması yönünde çağrıda bulunuldu. Açıklamada, “İşgal Altındaki Filistin Toprakları’nın hukuki ve idari statüsünde kalıcı değişikliklere yol açacak adımlardan kaçınması gerektiği” vurgulandı. Bu kararların, E1 projesinin onaylanmasıyla birlikte İsrail’in yerleşim politikasında hızlanan bir sürecin sonucunda alındığına dikkat çekildi.
Filistin Devleti’nin yaşayabilirliğine ve iki devletli çözümün gerçekleştirilmesine yönelik açık bir saldırı olarak nitelendirilen bu eylemlere karşı, 1967’den bu yana işgal altında bulunan Filistin topraklarının demografik, karakter ve statüsünü değiştirmeye yönelik tüm girişimlerin reddedildiği tekrar belirtildi. Batı Şeria’daki artan gerilime dair, İsrail’e Filistinlilere yönelik yerleşimci şiddetine son vermesi ve sorumluları hesap verebilir kılması çağrısında bulunuldu.
Ayrıca, açıklamada Filistin topraklarındaki yasa dışı yerleşimlerin genişlemesine, zorla yerinden etme politikalarına ve ilhak tehditlerine karşı uluslararası hukuka uygun somut adımlar atma kararlılığı da vurgulandı. Haşimi himayesinin tarihi rolü tanınarak, mübarek Ramazan ayında Kudüs ve çevresindeki kutsal mekânların statükosunun korunmasının önemi dile getirildi. Kudüs’te statükoya yönelik tekrar eden ihlaller kınandı.
Bakanlar, İsrail’in Filistin Yönetimi’ne ait alıkonulan vergi gelirlerini derhal serbest bırakması gerektiğini ifade etti. Paris Protokolü uyarınca Filistin Yönetimi’ne aktarılması gereken bu gelirlerin, Gazze ve Batı Şeria’daki Filistin halkına temel hizmetlerin sağlanması açısından hayati öneme sahip olduğu vurgulandı. Son olarak, 4 Haziran 1967 sınırları temelinde, Arap Barış Girişimi ve ilgili BM kararları doğrultusunda, Ortadoğu’da iki devletli çözüme dayalı adil, kapsamlı ve kalıcı bir barışa ulaşma konusunda kararlılıklarını yinelediler. New York Bildirisi’nde ifade edildiği gibi, İsrail’in Filistin ihtilafının sona erdirilmesinin bölgesel barış, istikrar ve entegrasyon için hayati öneme sahip olduğu kaydedildi. Bağımsız, egemen ve demokratik bir Filistin Devleti’nin kurulmasıyla ancak bölge halkları ve devletleri arasında bir arada yaşamanın mümkün olacağı belirtildi.
