Erzurum, tarihi geçmişi boyunca önemli bir merkez olarak dikkat çekmekte ve köklü geleneklerin yaşatıldığı bir şehir olma özelliğini taşımaktadır. Akşam ezanı hariç her ezanın ardından okunan salatüselam geleneğinin 700 yıldır sürdüğü Erzurum’da, Pir Ali Baba tarafından başlatılan ‘binbir hatim’ geleneği de uzun yıllardır devam etmektedir. Ramazan ayında camilerde kılınan teravih namazlarının ardından yapılan mukabelenin (Kur’an okumaları) gelenekselleştiği bu şehirde, kökeni ve tarihi belirsiz olan ‘İşfe’lena duası’ da yüzyıllardır okunmaktadır. Bu dua, ramazanda kılınan teravih namazı sonrası icra edilmektedir. 20 rekatlık teravih namazının ardından müezzin, “Mahşerin büyük meydanında (Arasat) ve terazinin (Mizan) kurulduğu günde bize şefaat eyle (Ya Resulallah). Fazlınla merhamet eyle, ey Alemlerin Rabb’i” anlamına gelen duayı hüseyni makamında okuma geleneğini sürdürmektedir.
BELGESELİ YAPILMIŞTI
Türkiye’de teravih namazlarından sonra yalnızca Erzurum’da okunan ‘İşfe’lena duası’nın belgeseli hazırlandı. Proje koordinatörlüğünü Atatürk Üniversitesi Rektörü Prof. Dr. Ahmet Hacımüftüoğlu’nun üstlendiği belgeselin yönetmenliğini İletişim Fakültesi Öğretim Üyesi Prof. Dr. Yusuf Yurdigül gerçekleştirdi. Konsept danışmanlığı ise İlahiyat Fakültesi Öğr. Gör. Mustafa Özfidan tarafından yapıldı. Bu çalışma kapsamında, konularında uzman 18 kişi ve duayı okuyan hafızlarla yapılan röportajlar aracılığıyla geleneklerin tarihçesi, anlamı ve toplum üzerindeki etkileri derinlemesine incelendi.
Türkiye Dil ve Edebiyat Derneği (TDED) Erzurum Şube Başkanı Murat Ertaş, “Hudut şehri olan Erzurum, kendine özgü dini ve sosyal yaşamı ile dikkat çeken bir yerdir. Bunların en önemlilerinden biri binbir hatim geleneğidir. Ramazanlarda teravih namazının ardından okunan İşfe’lena duası, bu geleneğin önemli bir parçasıdır. Erzurum sürekli savaşlarla yüzleştiği için dua, burada oldukça önemli bir yer tutmaktadır. İşfe’lena da bu dua geleneğinin bir örneğidir” şeklinde açıklamada bulundu.
