Mehmet ÇINAR/ANTALYA, (Antalya Olay) – Hacettepe Üniversitesi’nde 20 yıl boyunca onkoloji alanında görev yapmış olan Biyoçeşitlilik Araştırma Uygulama Merkezi ARGE Laboratuvarları Koordinatörü Dr. Gül Kahraman, gerçekleştirdikleri deneylerde tavşan yüreği zeytinyağının, kemoterapi kadar etkili olduğunu ifade etti.
Hacettepe Üniversitesi Onkoloji Hastanesi’nde 20 yıl boyunca kanser hastalarının tedavi süreçlerine tanıklık eden Dr. Gül Kahraman, bir eczacı arkadaşının isteği üzerine yüksek polifenollü zeytinyağlarının kanser tedavisine etkilerini araştırmaya başladığını belirtti. Dr. Kahraman, bu süreçte Ankara Üniversitesi Ziraat Fakültesi’nden Prof. Dr. Mücahit Taha Özkaya’nın zeytinyağı konusundaki bilgi birikiminden faydalandığını aktardı. Moleküler deneylere geçtiklerinde elde ettikleri verilerin oldukça olumlu olduğunu ifade eden Kahraman, “Kanserde zeytinyağının nasıl kullanılabileceği, hangi moleküllerin daha etkili olduğu ve kanser ilaçlarıyla nasıl sinerjik çalıştıkları üzerine sorulara yanıt aradık” dedi.
TAVŞAN YÜREĞİ ZEYTİNYAĞININ ETKİSİ
Moleküler deneyler için Antalya’dan tavşan yüreği, Kilis’ten masmana, İzmir ve Assos’tan zeytinyağları temin ettiklerini belirten Dr. Gül Kahraman, “Bu zeytinyağlarının kimyasal ve biyolojik analizlerini gerçekleştirdik. Başlangıçta tavşan yüreğinde düşük polifenol bulguları elde ettiğimiz için çalışmayı sonlandırmayı düşündüm. Ancak biyolojik deneyler yapmaya başladığımda, tavşan yüreğinin hücre kültürü üzerindeki etkisinin kemoterapi ilacı kadar güçlü olduğunu gördüm” şeklinde konuştu.
FAZ 2 VE 3 ÇALIŞMALARI DEVAM EDECEK
Araştırmalarında tavşan yüreği ve kimyasal bileşenlerin oranlarına odaklandıklarını dile getiren Dr. Kahraman, “Hayvan deneyleri, ardından insan deneylerine geçebiliriz. Hedefimiz, molekülleri izole edip, ilaç formuna dönüştürmek. Zeytinyağını sağlık için günlük tüketmek önemlidir. Ancak bu, ilaç yerine geçmez. Faz-2 hayvan deneyleri, Faz-3 ise klinik deneyler aşaması olacak. Bu aşamalarda bakanlıktan onay almamız gerekecek. Bir sonraki aşamamız, belirlediğimiz fenolik bileşikleri tek tek izole etmek ve bunların farklı kanser türlerinde kombinasyonlarını denemek. Zeytinyağı ile kanser araştırmalarına devam edeceğim. Beslenme, diyet alışkanlıkları ve egzersiz, sağlıklı bir yaşamın temel unsurlarıdır. Yemeklerinize zeytinyağını mutlaka eklemelisiniz.” dedi.
DENEY 10 KEZ TEKRARLANDI
Antalya Ticaret Borsası tarafından düzenlenen ‘Zeytinyağı Çalıştayı’nda üreticilere sunum gerçekleştiren Dr. Gül Kahraman, “Denediğim dört zeytinyağından en yüksek fenolik bileşik oranına sahip olanı seçmek istedim. Ancak bunları biyolojik analizlere tabi tutmayı da düşündüm. Tavşan yüreğinde fenol oranı oldukça düşüktü. Biyolojik analizler sonucu, karaciğer kanser hücreleri üzerinde ilaçlar ve fenol bileşikleri denediğimizde, 4 saatlik inkübasyondan sonra tavşan yüreği örneklerinin, kemoterapinin bulunduğu örneklerle aynı renk değişimini gösterdiğini gördük. Makine ile hücre sayımı yaptığımızda ortaya çıkan değerler oldukça çarpıcıydı. İlk başta hata yaptığımı düşündüm ve deneyi tam 10 kez tekrarlamak zorunda kaldım. Tavşan yüreğinin gerçekten etkili olduğunu anlayana kadar bu deney devam etti” ifadelerini kullandı.
SENTETİK İLAÇLARI AZALTMANIN YOLU
Dr. Kahraman, zeytinin 4 bin yıllık geçmişe sahip olduğunu ve Mezopotamya kökenli bir bitki olduğunu belirterek, “Tavşan yüreği, Antalya’nın coğrafi bir çeşididir. Zeytin, biyoçeşitlilik açısından son derece kıymetli bir üründür. Bilim dünyası, sentetik ilaçların vücutta oluşturduğu hasarlar üzerinde hemfikir. Kanser ilaçlarının çoğu aslında primer kanserojen ajanlardır. Bilim insanları, bu ilaçların dozunu minimumda tutmanın yollarını araştırıyor. Eğer biyoaktif moleküller ilaçlarla bağlanabilirse ve etkisini artırabilirse, sentetik ilaçların kullanımını azaltmak mümkün olabilir. Tavşan yüreği zeytinyağında bunun mümkün olduğunu gördük. Normalde 10 birim kullanılması gereken bir ilacı, 1 birimle etkili bir şekilde kullanabildiğimizi tespit ettik.” dedi.
DÜNYANIN EN SAĞLIKLI ZEYTİNYAĞI
İspanya Cordoba Üniversitesi’nde gerçekleştirilen tahlillerde, Antalya’ya özgü coğrafi işaret tescilli tavşan yüreği zeytininden elde edilen oleokantal oranının, dünyadaki diğer türler arasında en yüksek olduğu tespit edildi. Diğer zeytin türlerinde 5 kiloda 1 litre yağ elde edilirken, tavşan yüreği zeytinden 14 kiloda 1 litre yağ çıkarılmaktadır. Bu zeytinyağının litre fiyatı ise 1500 TL’den başlamaktadır. (Antalya Olay)
