Türkiye Büyük Millet Meclisi (TBMM) İnsan Haklarını İnceleme Komisyonu, Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanı Murat Kurum’un barınma hakkı üzerine yapacağı sunumu dinlemek üzere bir araya geldi. Komisyon Başkanı Derya Yanık, barınma hakkının yalnızca bir konut meselesi olmadığını, aynı zamanda insan onuruna yakışır bir yaşamın, güvenliğin, sağlığın ve toplumsal huzurun temeli olduğunu vurguladı. Anayasa’nın 57. maddesinin devlete, konut ihtiyacını karşılayacak tedbirleri alma yükümlülüğünü açıkça belirttiğini hatırlatan Yanık, uluslararası insan hakları belgelerinde de barınma hakkının vazgeçilmez bir sosyal hak olarak tanımlandığını ifade etti. Bu bağlamda, komisyonun barınma hakkını insan hakları perspektifiyle ele aldığını ve özellikle kırılgan gruplar, afet mağdurları, çocuklar ve dezavantajlı kesimler için süreci yakından takip ettiğini belirtti.
‘EV SAHİPLİĞİ ORANINI EN YÜKSEĞE ÇIKARMAYI HEDEFLİYORUZ’
Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanı Murat Kurum, koronavirüs pandemisinin yarattığı durumun dünya genelinde ve Türkiye’de konut taleplerini artırdığını belirtti. İklim değişikliği ve buna bağlı afetlerin göçleri tetiklediğini ifade eden Kurum, sadece 2025 yılında iklim göçmenlerinin sayısının 250 milyona yaklaşacağını kaydetti. Türkiye’deki çatışmalar ve ‘Asrın Felaketi’ olarak nitelendirilen depremlerin konut talebini etkileyen faktörler olduğunu vurgulayan Kurum, milletin ev sahipliği oranını mümkün olan en yüksek seviyeye çıkarmayı hedeflediklerini dile getirdi. Bu hedef doğrultusunda sosyal konut ve diğer tüm araçları kullanarak gerekli adımları attıklarını belirtti. Türk müteahhitlerinin 137 ülkede faaliyet gösterdiğini ve ‘En Büyük 250 Uluslararası Müteahhitlik Firması Listesi’nde 45 firmayla dünya ikincisi olduklarını söyledi.
‘HER AFETTE AYNI ANLAYIŞLA ÇALIŞTIK’
Kurum, Elazığ, Malatya, İzmir ve Düzce’de yaşanan depremleri hatırlatarak, bu afetlerde Antalya ve Muğla’daki yangınlar ile Kastamonu, Sinop, Bartın, Rize ve Giresun’daki sel felaketlerinde hızlı bir şekilde vatandaşların yanında olduklarını ifade etti. Milletvekilleri ve belediye başkanları ile birlikte şehirlerin yeniden ayağa kalkması için hızlıca çalışmalar başlattıklarını belirten Kurum, bu çalışmaların örnek teşkil ettiğini vurguladı. Kastamonu Bozkurt’taki çalışmaların Türkiye’ye ve dünyaya örnek olduğunu, Rize’deki sel sonrası yapılan işlerin de şehirlerin yaşam kalitesine katkı sağladığını ifade etti. Ayrıca, Antalya’daki yangın sonrası yapılan yerleşim alanlarıyla da vatandaşların yanında olmaya devam ettiklerini aktardı.
‘SAATTE 23, GÜNDE 550 KONUT ÜRETTİK’
Kahramanmaraş merkezli 6 Şubat 2023 depremlerinin 14 milyon kişiyi etkilediğini ve 11 ilde hayatın durduğunu belirten Kurum, bu süreçte 53 bin 537 can kaybı yaşandığını, milyonlarca insanın evsiz kaldığını ve 11 ilde 104 milyar dolarlık ekonomik zarara uğrandığını aktardı. Depremin ardından arama kurtarma, enkaz kaldırma ve geçici barınma alanları oluşturma çalışmalarına hızlıca başladıklarını söyleyen Kurum, 15 gün içinde ilk temellerin atıldığını ve 45 gün sonra ilk konutların teslim edilmeye başlandığını belirtti. 27 Aralık’ta Hatay’da 455 bin konutun anahtarını teslim ettiklerini, saatte 23, günde ise 550 konut ürettiklerini kaydetti. Ayrıca, altyapı, okul, sağlık tesisleri ve sosyal donatılarıyla birlikte yeni yaşam alanları kurduklarını ifade etti.
‘1,7 MİLYON SOSYAL KONUTU HİZMETE SUNDUK’
Afete hazırlık aşamalarının önemine değinen Bakan Kurum, depremin Türkiye’nin bir gerçeği olduğunu ve kentsel dönüşümün bu acı gerçeğin en etkili ilacı olduğunu belirtti. 81 ilde kentsel dönüşüm kapsamında 269 riskli alan ve 1112 rezerv yapı alanında 2 milyon 510 bin bağımsız birimin dönüştürüldüğünü aktardı. İstanbul’daki dönüşüm çalışmalarına ayrı bir önem verdiklerini ve ‘Yarısı Bizden’ kampanyası ile İstanbul’da 78 bin bağımsız bölümün dönüşümüne hızla devam ettiklerini ifade etti. Sosyal devlet anlayışıyla şimdiye kadar 1 milyon 750 bin sosyal konutu halkın hizmetine sunduklarını belirten Kurum, Cumhurbaşkanı’nın açıkladığı ‘Yüzyılın Konut Projesi’ ile 500 bin sosyal konut inşaatına başlayacaklarını duyurdu. Projeye 5 milyondan fazla başvuru olduğunu söyleyen Kurum, şu ana kadar 26 ilde 96 bin 272 hak sahibinin belirlendiğini ve Mart ayı itibarıyla tüm kuraların tamamlanacağını belirtti.
