Mehmet ÇINAR/ANTALYA, (Antalya Olay) – Nesli tehlike altında bulunan caretta caretta türü deniz kaplumbağalarının Akdeniz’deki en büyük yuvalama alanı olan Antalya’da, bu yıl toplamda 9 bin 160 yuva oluştu. Ancak bu yuvaların 994’ü tahrip edildi. Ekoloji Araştırmalar Derneği (EKAD) Başkanı Dr. Ali Fuat Canbolat, yaşanan tahribatın büyük bir kısmının tatilcilerin bıraktığı başıboş köpekler nedeniyle gerçekleştiğini ifade etti. “Hayvan aç kalınca, yuvayı kazıyor ve yumurtaları yiyor” dedi.
Dünya Doğayı Koruma Birliği’nin (IUCN) kırmızı listesinde nesli tehlike altında bulunan caretta caretta türü deniz kaplumbağaları, Akdeniz’in en önemli yuvalama alanlarına Antalya’da sahiptir. Doğa Koruma ve Milli Parklar (DKMP) Genel Müdürlüğü ile Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığı’nın koordinesinde yürütülen bu koruma çalışmaları, üniversiteler, kamu kurumları, sivil toplum kuruluşları, yerel halk ve gönüllülerin katkılarıyla uzun yıllardır devam etmektedir.
SAHİLLERDE UYGULANAN TEDBİRLER
Her yıl yerel halkın yanı sıra, Antalya’ya gelen yerli ve yabancı turistlere yönelik bilgilendirme ve eğitim faaliyetleri de gerçekleştirilmektedir. Bunun yanı sıra, yuvalama kumsallarına gece giriş yasağı, ateş yakma, çadır kurma ve araçla giriş gibi çeşitli önlemler alınmaktadır. Ancak tüm bu çabalara rağmen, hem denizdeki yetişkin carettaların hem de kumsaldaki yuvaların tahribatına neden olan birçok olay yaşanmaktadır.
BİNİ AŞKIN YAVRU ÇIKAMADI
Bu yıl Antalya’da Belek, Side-Kızılot, Kumluca, Demirtaş, Gazipaşa, Kale, Çıralı-Olimpos ve Lara-Kundu gibi yuvalama alanlarında toplam 9 bin 160 yuva oluştu. Bu yuvalardan yaklaşık 430 bin yavru caretta, denizle buluştu. Ancak bilimsel verilere göre, bunlardan sadece 500-800 civarında yavru erişkinliğe ulaşabilecek. Özellikle bu yıl, binlerce yavru yumurtalarından çıkamadan yok oldu.
TAHRİBAT NEDENLERİ
Bu yuvaların tahrip olmasının en önemli nedeni, tatilcilerin sahiplenip bakmadıkları başıboş köpekler olarak belirlendi. İkinci sırada tilkilerin, üçüncü sırada ise bazı otel çalışanlarının turistlere göstermek için yuvaları açtıkları kaydedildi.
2025 yılına ait deniz kaplumbağaları koruma ve izleme çalışmaları verilerine göre, Antalya’daki yuvalama kumsallarında toplam 9 bin 160 yuva oluştu ve bunlardan 994’ü tahrip edildi. Kumsallara göre yuva ve tahrip sayıları ise şöyle sıralandı: Belek’te 3 bin 150 yuvadan 300’ü, Side-Kızılot’ta 2 bin 815 yuvadan 254’ü, Kumluca’da 1070 yuvadan 92’si, Demirtaş’ta 375 yuvadan 75’i, Gazipaşa’da 299 yuvadan 35’i, Patara’da 756 yuvadan 152’si, Çıralı-Olimpos’ta 124 yuvadan 6’sı, Kale’de 171 yuvadan 45’i, Lara-Kundu’da ise 400 yuvadan 35’i tahrip edildi.
BAŞI BOŞ KÖPEKLERİN ETKİSİ
Antalya’da 65 kilometrelik sahilde yürütülen koruma ve izleme çalışmalarıyla ilgili olarak EKAD Başkanı Dr. Ali Fuat Canbolat, yuvaların tahrip olmasının en büyük sebebinin başıboş köpekler olduğunu açıkladı. Canbolat, “Tatil için gelen insanların bıraktığı köpekler aç kalınca, yuvayı kazıyor ve yumurtaları yiyor” diye belirtti.
EKAD olarak Belek’te 300, Kızılot’ta 254 yuvanın tahrip olduğunu tespit ettiklerini söyleyen Canbolat, “Bunların çoğu başıboş köpekler yüzünden. İnsanların bu hayvanları bırakması, doğayı olumsuz etkiliyor. Kaplumbağaları da etkiliyor. Bu hayvanları alıyorsanız, doğaya bırakmamalısınız; ya barınağa teslim etmelisiniz” diyerek duruma dikkat çekti.
İNSANA ALIŞMIŞ KÖPEKLER
Sahillere bırakılan köpeklerin çoğunun cins köpekler olduğunu belirten Canbolat, “Bu hayvanlar insana alışmış durumda. Yabani bir hayvan olsalar kaçarlar ama bu köpekler insana alıştıkları için yanımızda duruyorlar. Burada sorun köpeklerde değil, insanlarda” ifadelerini kullandı. (Antalya Olay)
